Gaat het wéér over roken. Maar nu anders!

Geen tijdrovende of vervelende discussies meer in de spreekkamer over hoe slecht roken is en dat het toch echt beter is om te stoppen. Alleen de vraag: Rookt u (nog)? En is het antwoord ja, dan geeft de zorgverlener een kort advies over wat de beste manier is om te stoppen met roken. Steeds meer afdelingen van het UMCG werken met het Very Brief Advice. Een nieuwe, bewezen effectieve manier om patiënten die roken, te helpen.

‘Ik behandel patiënten met hiv. Door hun ziekte hebben ze meer kans op kanker en vaak krijgen ze eerder ouderdomsziekten zoals hart- en vaatziekten’, zegt infectioloog Wouter Bierman. ‘Roken is daarom een vast onderwerp, maar de gesprekken daarover gingen niet altijd gemakkelijk. Het voelde wat zeurderig, of patiënten zeiden het toch niet nodig te vinden om te stoppen met roken of zeiden dat het nu geen goed moment is.’ 

Verpleegkundig specialist in opleiding Eldrid Schoonhoven herkent dit. ‘Ik behandel patiënten met de huidaandoening hidradenitis suppurativa. Roken is een risicofactor voor deze ziekte, dat leg ik mijn patiënten ook uit. Ik vind het belangrijk ze te motiveren te stoppen en bespreek het roken bij elk polibezoek. Maar patiënten reageerden vaak kortaf (begint ze wéér over roken), gingen de strijd aan of legden uit waarom ze niet waren gestopt. Zonde dat we daar tijdens het consult steeds zo veel tijd mee kwijtwaren.’

1 à 2 minuten

Nu hanteren ze het Very Brief Advice en duurt het gesprek over roken nog maar 1 à 2 minuten. Het verloopt via een vast stramien: Ze vragen of de patiënt (nog) rookt. Is het antwoord ja, dan vertellen ze dat stoppen met roken het best lukt als je daar bij wordt begeleid. Ook hebben ze een kaartje voor de patiënt met een verwijzing naar de website www.ikstopnu.nl 

Helpende boodschap

’Dus geen verbod of oordeel, alleen een helpende boodschap’, zegt Wouter. ‘75% van mijn patiënten neemt het kaartje aan en reageert iemand niet, dan laat je het er bij. Patiënten accepteren dit makkelijker en hopelijk zet het ze aan het denken.’
Voor begeleiding bij het stoppen kunnen patiënten een coach zoeken via de website, of terecht bij hun huisarts. ‘Die weten dat wij het Very Brief Advice geven en ik zet het ook altijd in de brief voor de huisarts’, vertelt Wouter. ‘Het onderwerp roken is nu voor de patiënt en mij een fijner onderdeel van het consult geworden.’  

Eigen sausje

Eldrid en Wouter doen met hun teams mee aan een pilot die in het UMCG loopt met het Very Brief Advice. ‘Het projectteam heeft ons getraind, dat kostte maar zo’n 45 minuten, zegt Eldrid. ‘Je krijgt een instructiefilmpje te zien en oefent een paar keer. Het is even zoeken naar een brugzinnetje, anders klinkt het te gekunsteld. Ieder brengt het net iets anders, je giet je eigen sausje erover, maar de boodschap is hetzelfde.’

Al winst

Uit onderzoek blijkt dat de kans om te stoppen met roken ongeveer 25% hoger is na een VBA. Eldrid en Wouter weten nog niet wat het effect bij hun patiënten is, daar moet nog onderzoek naar worden gedaan. Maar ze vinden het al winst dat ze het onderwerp roken als team samen hebben besproken en aanpakken. ‘We zijn er allemaal enthousiast over en zien het als een mini-cultuurverandering’, zegt Wouter. ‘Ons ideaal is om de eerste hiv-poli in Nederland te zijn met alleen patiënten die niet of niet meer roken. Ik zou het geweldig vinden als iedereen in het UMCG patiënten dit Very Brief Advice gaat geven.’ 

Lees meer informatie over de invoering van het Very Brief Advice in het UMCG