Koninklijke onderscheiding voor ‘vernieuwer in longkankerzorg’ Harry Groen

Bij zijn afscheid van het UMCG is professor Harry Groen woensdag 22 juni benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Hij ontving de koninklijke onderscheiding uit handen van locoburgemeester van Groningen Berndt Benjamins.

Groen begon in 1991 als longarts in het UMCG en werd in 2003 benoemd tot hoogleraar thoracale oncologie. Gedurende zijn carrière heeft hij zich altijd met veel toewijding ingezet voor longkankerpatiënten in Nederland. Hij was de grondlegger van een aantal belangrijke veranderingen in zowel het vaststellen van de ziekte als de behandeling ervan. 

Aan de basis van nieuwe technieken

Zo is onder aanvoering van Groen een tweetal technieken ontwikkeld die inmiddels niet meer weg te denken zijn uit de dagelijkse klinische praktijk. De eerste is de endo-echografie, waarmee voor diagnostiek via een endoscoop weefsel wordt verkregen uit de ruimte tussen de longen. Eerder gebeurde dit via een operatie, wat veel belastender is voor de patiënt. De tweede techniek is het gebruik van de PET-scan, een scan van het lichaam die kankeractiviteit laat zien. Groen introduceerde en valideerde deze scan, die inmiddels internationaal de gouden standaard is voor de diagnostiek naar longkanker. Met de PET-scan worden veel onnodige operaties voorkomen en kunnen patiënten beter behandeld worden.

Studies versnellen en betrouwbaarder maken

Groen speelde een belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van de behandeling van uitgezaaide vormen van longkanker. Voor deze groep patiënten met de slechtste diagnose heeft hij een samenwerkingsverband opgezet tussen betrokken ziekenhuizen, waardoor veel wetenschappelijke studies versneld konden worden uitgevoerd en een hoger en betrouwbaarder niveau hadden. Deze studies zijn de zogeheten NVALT-studies, vernoemd naar de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose. Nog steeds zijn deze studies zeer actief en efficiënt.

Doelgerichte behandeling

Harry Groen stond ook aan de basis van de zogenaamde doelgerichte behandeling van longkanker. Sommige vormen van longkanker ontstaan door specifieke veranderingen op eiwit- en DNA-niveau, waarvoor een ‘blokkerende’ behandeling kon worden gegeven. Dit was een grote doorbraak in de behandeling van patiënten met uitgezaaide vormen van longkanker. Tot dat moment was er geen behandeling mogelijk, dan wel alleen een langdurige behandeling met zeer zware vormen van chemotherapie. Een behandeling met zeer veel bijwerkingen en een zeer beperkte overlevingswinst. De nieuwe doelgerichte behandeling zorgde juist voor veel minder bijwerkingen en een grote overlevingswinst. Groens werk op dit gebied is nationaal en internationaal erkend en gepubliceerd.

Oog voor de patiënt

Collega’s omschrijven Groen als een gedreven en aimabel ‘patiëntendokter’, die altijd oog had voor de patiënt en de dialoog opzocht. Een inspirerende persoonlijkheid en een grote bron van inspiratie voor een hele generatie longartsen en onderzoekers op dit gebied die hij heeft opgeleid. In 2020 ontving hij de Swieringa Penning, de hoogste onderscheiding binnen het vakgebied longziekten in Nederland.