• Tekstgrootte
 Mijn UMCG  

Decubitus voorkomen (maatregelen)

Print 

Als u veel op bed ligt, veel op de stoel zit of binnenkort door een ingreep langere tijd in bed moet liggen, bestaat de kans dat doorligwonden (decubitus) ontstaan. Op deze pagina leggen we uit wat doorliggen is en hoe u het herkent. Verder worden adviezen gegeven hoe u deze wonden kunt helpen voorkomen. Het is belangrijk dat u deze adviezen opvolgt omdat doorligwonden pijnlijk zijn en maar traag genezen.

Wat is doorliggen?

Wanneer u lange tijd in dezelfde houding zit of ligt vermindert de doorstroming van bloed in het lichaam. Daardoor kan te weinig zuurstof komen in sommige delen van de huid en het weefsel daaronder. Dit gebeurt vooral op plaatsen waar de botten en gewrichten vlak onder de huid liggen. Op deze manier kunnen oppervlakkige tot diepe wonden ontstaan. Ook door schuiven of glijden in bed of stoel kan de huid kapot gaan. De hielen en stuit zijn plaatsen waar doorligwonden gemakkelijk kunnen ontstaan.

Hoe herkent u doorliggen?

Lichaamsdelen waarop u ligt of zit beginnen pijnlijk aan te voelen. Roodheid is vaak het eerste teken van doorliggen. Ook kunnen blaren of schaafplekken ontstaan. In het ergste geval worden dit diepe wonden.

Normaal gesproken voelt u pijn wanneer u lang op dezelfde manier zit of ligt. U gaat dan anders liggen of verzitten. Dit gebeurt vaak zonder dat u zich ervan bewust bent. Door (bepaalde soorten) pijnbestrijding voelt u soms minder goed. Daarom is het belangrijk dat u weet dat door langdurige druk op één plaats doorliggen kan ontstaan.


Hoe kunt u zelf doorliggen voorkomen?

Wisselhouding in bed

Doorliggen

Als u veel in bed ligt probeer dan elke 4 uur van houding te veranderen. Wissel op de rug liggen af met liggen op uw zij. Als u niet zelf kunt draaien, vraag dan de verpleegkundige om u hierbij te helpen.

Voorkomen van schuiven in bed

Doorliggen

Een manier van liggen op de rug is de zogenoemde ‘semi-fowler’ houding. In deze houding wordt uw hele lichaam goed ondersteund en blijft u beter rechtop zitten. Met de bedbediening kunt u eerst een ‘knieknik’ maken, zodat u niet meer naar beneden glijdt. Daarna kunt u de hoofdsteun zo hoog plaatsen als u prettig vindt. Onder de onderbenen wordt een kussen gelegd, zodat uw hielen niet meer op het matras drukken.

Wisselhouding in de stoel

Als u veel in de stoel zit probeer dan elk kwartier van houding te veranderen. Dit kunt u doen door een tijdje voorover te zitten of enkele minuten naar links of naar rechts te hangen. Wanneer u de stoel te hard vindt zitten, meldt dit dan aan de verpleegkundige. Een speciaal zitkussen kan besteld worden.

Voeding

Probeer voldoende te eten en niet af te vallen in het ziekenhuis. Zo blijven uw lichaam en huid in goede conditie en heeft u minder kans op doorligwonden.

Huidverzorging

Het is belangrijk de huid in goede conditie te houden, zodat deze veerkrachtig is en tegen een stootje kan. Als u een droge huid hebt, vet deze dan in met een vette crème of zalf. Probeer te voorkomen dat uw huid vochtig wordt. Draag ondergoed en nachtkleding wat goed aansluit op uw huid en wat vocht kan opnemen. Soms kan vaker verschonen nodig zijn.

 
Als u denkt dat er doorligwonden ontstaan?

Voelt u pijn bij het liggen of zitten dan kunt u dit het beste aan de verpleegkundige vertellen. Deze kan dan passende maatregelen nemen. Dit kan een luchtmatras of -kussen zijn, waarop het lichaamsgewicht beter wordt verdeeld. Wanneer doorligwonden zijn ontstaan is het belangrijk hier zo weinig mogelijk op te liggen. Ook daarbij kan de verpleegkundige u helpen.

Aandacht voor deze punten helpt pijnlijke, traag genezende doorligwonden voorkomen!