• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Sepsis

Print 

​​​​Ontstekingen en sepsis

Als door een afweerreactie op een ziekteverwekker schade aan weefsel of organen ontstaat dan noemen we dat sepsis. Ziekteverwekkers kunnen bacteriën, schimmels, virussen of parasieten zijn. Een ander woord voor sepsis is bloedvergiftiging. De meeste ontstekingen verlopen goed. Een patiënt is dan een tijdje ziek, maar wordt wel weer beter. Soms zelfs zonder behandeling. 

Sepsis is een levensbedreigende ziekte. Snel behandelen is nodig om de kans te verkleinen dat iemand overlijdt of blijvende schade overhoudt aan organen en weefsel. Sommige mensen krijgen een lage bloeddruk en een hoge hartslag door sepsis. Dit heet een septische shock. Die ontstaat doordat door de sepsis de bloedvaten uitzetten. Hierdoor daalt de bloeddruk sterk. Er stroomt dan te weinig bloed met zuurstof naar de weefsels en organen, die daardoor beschadigd kunnen raken. Het lichaam reageert hierop door het hart sneller te laten kloppen. 

Daarnaast kan sepsis ervoor zorgen dat uw bloed stolt. Er ontstaan dan heel veel kleine bloedstolseltjes in kleine bloedvaatjes. Hierdoor stroomt er te weinig bloed door delen van weefsels en organen. Ook dit kan uw weefsels en organen beschadigen.

Als de sepsis lang duurt raakt uw afweersysteem uitgeput. De kans dat u er dan nog een ziekte bij krijgt wordt groter. Deze ziekte wordt dan meestal veroorzaakt door schimmels. 

Hoe vaak komt het voor?

Elk jaar krijgen ongeveer 15.000 mensen in Nederland sepsis. Sepsis komt vaker voor bij ouderen.

Oorzaken

We weten niet waarom een ontsteking bij de ene patiënt tot sepsis leidt en bij de ander niet. Of waarom iemand vanzelf opknapt van een infectie. Wel is bekend wat de kans op sepsis groter maakt:      

  • een ontsteking door een bacterie

  • een ontsteking in de longen, urinewegen of buik

  • het gebruik van ontstekingsremmers 

  • langere tijd een infuus of een urinekatheter hebben

  • een afweersysteem dat minder goed werkt, bijvoorbeeld door een chemokuur, gebruik van afweeronderdrukkende medicatie of omdat u geen milt heeft​

Klachten en symptomen:

Mogelijke klachten zijn: ​

  • ​​koorts
  • een grieperig gevoel
  • pijn of spierpijn in/door het hele lichaam 
  • een snelle hartslag
  • suf,  of slaperig zijn  
  • ​verward zijn, dit heet ook wel een delier
  • een grauwe, bleke of vlekkerige huid 
  • moeilijk en of snel ademhalen
  • minder plassen


 

Ga bij deze klachten altijd voor de zekerheid naar uw (huis)arts.  ​

Onderzoek en diagnose

Om te zien of iemand sepsis heeft, doen we een aantal onderzoeken. Het doel is te ontdekken waar de ziekteverwekker die sepsis veroorzaakt vandaan komt. De arts stelt de diagnose sepsis door te luisteren naar uw verhaal en dat van uw naasten. Ook doet hij een lichamelijk onderzoek. Dit lichamelijk onderzoek bestaat uit het meten van uw hartslag, ademhaling en bloeddruk. Daarnaast zijn soms ook de volgende onderzoeken nodig:​

  • ​bloedonderzoek: meten van ontstekingswaarden, en hoe uw organen werken 
  • bloed en urine op kweek zetten: kijken of daar een ziekteverwekker in zit
  • röntgenonderzoek van de longen: kijken of daar een ziekteverwekker in zit
  • echografie: om in te schatten hoeveel infuusvloeistof u moet krijgen, of om te kijken of uw hart goed samenknijpt bij een lage bloeddruk

Behandeling

De behandeling van sepsis hangt af van de ziekteverwekker. Als de ziekteverwekker een bacterie is, krijgt u meteen antibiotica. Om uw bloeddruk te verhogen krijgt u vloeistof via een infuusnaald. Als we bloedonderzoek hebben gedaan, kan dat soms een reden zijn om u andere antibiotica te geven. Bij een septische shock moet u bijna altijd naar de Intensive Care. U krijgt daar infuusvloeistof en medicijnen die de bloeddruk verhogen. 

Als u een abces heeft of een ontstoken infuus, proberen we de ziekteverwekker uit uw lichaam te halen. Dat kan bijvoorbeeld door pus weg te laten lopen of door het infuus weg te halen. 

Door sepsis werken uw organen minder goed. Soms moeten we organen een tijdje ondersteunen omdat ze zelf minder goed werken. Dit doen we bijvoorbeeld door:

  • ​zuurstof te geven aan de longen
  • uw nieren te ondersteunen door te dialyseren  
  • medicijnen te geven die uw hart helpen bij het pompen
  • medicijnen te geven om uw bloeddruk te verhogen en zo te zorgen voor een betere doorbloeding
  • ​een infuus te geven zodat uw bloeddruk stijgt wat ook weer leidt tot een betere doorbloeding van weefsels en organen


 

We meten vaak uw hartslag, bloeddruk en temperatuur. Daarnaast houden we in de gaten of u goed bij bent en of u genoeg plast. Soms krijgt u daarom een urinekatheter. Dit is een slangetje in uw plasbuis. Door te meten hoeveel u plast, kunnen we snel zien of uw nieren nog goed werken. Dit is belangrijk, omdat we dan snel weten hoe u reageert op de behandeling. Afhankelijk van de reactie van uw lichaam op de behandeling, kan het nodig zijn om meer infuusvloeistof of zuurstof te geven of andere antibiotica te geven. 

Gevolgen

Ongeveer 1 op de 5 mensen aan sepsis overlijdt, ook als ze behandeld worden. Hoe groot de kans is dat u overlijdt hangt af van hoe ziek u bent, hoe goed de behandeling werkt bij u en hoe goed uw conditie is. Door sepsis kunnen het hart en bloedvaten minder goed werken, waardoor er minder bloed naar weefsels en organen stroomt. Ze werken hierdoor minder goed. Voor uw nieren kan dat betekenen dat u minder plast en dus ook minder afvalstoffen kwijt raakt. Als uw hersenen te weinig bloed krijgen wordt u slaperig, slecht aanspreekbaar en kunt u in coma raken. Als er (bijna) geen bloed maar naar een weefsel of orgaan stroomt kunnen ze blijvende schade oplopen of zelfs afsterven. Als dit gebeurt bij een arm of een been, kan het nodig zijn deze te amputeren. 

U kunt blijvende klachten overhouden aan sepsis. Het verschilt per patiënt hoelang de klachten aanhouden. Soms blijven de klachten levenslang. Klachten die vaker voorkomen, zijn:

  • ​moeheid
  • zwakke spieren
  • concentratie- en geheugenproblemen 
  • zenuwpijn in het hele lichaam
  • gewrichtspijn
  • weinig zin in eten
  • een slechte weerstand
  • geestelijke klachten, zoals een stress-stoornis
  • verminderde nierfunctie
  • verhoogde kans op hart- en vaatziekten
  • verhoogde kans om te overlijden​

Nazorg en controle 

We weten nog weinig over de gevolgen van sepsis na ontslag uit het ziekenhuis. Meestal zijn er daarom geen controles na uw ontslag uit het ziekenhuis. Wel doen we onderzoek om te bepalen wat zinvolle zorg is na sepsis. Het kan zijn dat voor dit onderzoek gevraagd wordt terug te komen in het ziekenhuis.​