• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Fenomeen van Raynaud

Print 

​Het fenomeen van Raynaud (ook wel ziekte van Raynaud of syndroom van Raynaud genoemd) is een tijdelijke verkramping van de kleine bloedvaatjes in het lichaam, waardoor  de bloedtoevoer daar afneemt. Vaak gaat het om de vingers of tenen die tijdelijk een verminderde bloedtoevoer  hebben. Het typische verloop van het fenomeen van Raynaud heeft meestal drie fasen. Het begint met een witte verkleuring van de huid, gevolgd door een blauwe verkleuring. Wanneer de doorbloeding daarna weer op gang komt, dan wordt de huid rood. Dit geeft vaak een gloeiend/tintelend gevoel in de vingers of de tenen. Tijdens een dergelijke aanval voelen die handen of voeten vaak koud aan en is het gevoel erin verminderd.

Het fenomeen van Raynaud wordt in twee vormen onderscheiden:

Primair fenomeen van Raynaud

Het wordt primair genoemd wanneer de klachten op zichzelf staan, en dus geen onderdeel vormen van een onderliggende ziekte. Deze vorm  komt verreweg het meeste voor en kan al op jonge leeftijd ontstaan. Naarmate mensen ouder worden kunnen de klachten verminderen of zelfs helemaal over gaan. Behalve het vervelende gevoel of de pijn, kan deze vorm van Raynaud geen kwaad en raken de (bloedvaten van de) vingers of tenen niet beschadigd.

Secundair fenomeen van Raynaud

Secundair is de benaming wanneer het fenomeen van Raynaud onderdeel uitmaakt van een onderliggende ziekte, of wanneer het wordt veroorzaakt door gebruik van bepaalde medicatie (bijvoorbeeld bètablokkers). Ziektes waar Raynaud het gevolg van kan zijn, zijn veelal auto-immuunziekten die schade aan de vaten veroorzaken. Meestal gaat het om een vorm van sclerodermie (systemische sclerose), maar ook andere ziekten kunnen klachten van Raynaud geven. Mede afhankelijk van het beloop van de onderliggende ziekte kunnen na verloop van tijd zweertjes en wondjes ontstaan aan de vingers die erg pijnlijk kunnen zijn.

Risicofactoren

Er zijn meerdere factoren die een aanval van Raynaud kunnen uitlokken. Allereerst kan kou leiden tot het fenomeen van Raynaud, bijvoorbeeld door aanraking met koude buitenlucht of door het aanraken van koude voorwerpen. Daarnaast kunnen trillingen van buitenaf een aanval uitlokken, bijvoorbeeld door het werken met een trilplaat, pianospelen of typen op een toetsenbord. Ten slotte kunnen emotionele factoren een rol spelen bij het ontstaan van een aanval, bijvoorbeeld ten tijde van verdriet of angst. Bij de secundaire vorm kan het fenomeen van Raynaud optreden zonder aanwezigheid van dit soort prikkels. Bovendien kan roken de klachten vaak doen verergeren.