• Tekstgrootte
 Mijn UMCG  

Kanker: vermoeidheid bij en na kanker

Print 

Veel mensen raken vermoeid als ze voor kanker worden behandeld. Niet altijd is duidelijk waar de vermoeidheid vandaan komt. Het is vaak moeilijk om uit te leggen hoe u zich voelt en wat de gevolgen van de vermoeidheid zijn.
Verschijnselen van vermoeidheid zijn:

  • u voelt zich uitgeput en leeggezogen en voelt zich tot niets in staat,
  • u kunt zich slecht concentreren en uw geheugen laat u soms in de steek,
  • soms bent u misselijk van vermoeidheid,
  • u voelt zich mat en heeft geen zin meer in seks,
  • u voelt zich een last voor uw partner of uw gezin.

Kenmerkend voor deze vermoeidheid is dat het plotseling optreedt zonder waarschuwing. Het is vaak niet gekoppeld aan een bepaalde inspanning. De vermoeidheid kan extreem en uitputtend zijn en het duurt lang om er weer bovenop te komen.

De oorzaken van vermoeidheid

Na een operatie of een behandeling met radiotherapie (bestraling) of chemotherapie kunt u vermoeid raken. Dit is niet voor iedereen gelijk. Dit hangt onder andere af van:

  • uw leeftijd
  • uw conditie/fitheid
  • vermoeidheid voordat de kanker werd ontdekt
  • complicaties na de operatie
  • uw voeding; voldoende eetlust en gezond eten
  • andere ziektes, bijvoorbeeld bloedarmoede, die de vermoeidheid kunnen versterken
  • pijn en misselijkheid
  • het stadium van de ziekte
  • uitzaaiingen in de botten

Vermoeidheid heeft niet altijd een lichamelijke oorzaak. Ook psychische en emotionele problemen kunnen een rol spelen. Kanker betekent vaak een toekomst met onzekerheden. U kunt heel moe worden omdat u:

  • angstig bent of verdrietig
  • ’s nachts niet kunt slapen
  • zich zorgen maakt om uw partner of kinderen
  • het liefst weer ‘normale’ dingen wilt doen.
  • bang bent dat de kanker terugkomt


Adviezen

Belangrijk is dat u beseft dat u door uw ziekte en de behandeling vermoeid kunt zijn en dat u moe mag zijn. De ervaring is dat (een of meer van) de onderstaande adviezen kunnen helpen:

  • wees duidelijk naar uw omgeving. Geef uw grenzen aan en vertel wat de vermoeidheid met u doet. Vertel ook waarmee u bezig bent om het te verbeteren,
  • kijk eens naar uw dagplanning; probeer uw activiteiten over de dag te verdelen,
  • probeer (tijdelijk) andere hobby’s, iets wat past in uw veranderende levensritme,
  • probeer goed en regelmatig te eten, schakel zonodig hulp in van een diëtist,
  • rusten mag, maar niet te veel en niet te lang. Als u zich inspant lukt het ook vaak om u weer te ontspannen. Uw lichaam heeft dit nodig om in conditie te blijven,
  • pas uw sportactiviteiten (tijdelijk) aan. Wandelen is prima om uw basisconditie te verbeteren,
  • zorg goed voor uzelf. Als u er verzorgd uitziet, voelt u zich ook vaak goed,
  • bespreek uw ervaringen met een lotgenoot.

Als u hulp wilt kunt u uw vermoeidheid bespreken met uw huisarts, specialist of verpleegkundige. Zij kunnen kijken of er een lichamelijk probleem is. Daarnaast kunnen ze u adviseren over wat u het beste kunt doen.