• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Cystenieren

Print 

​Cystenieren, ook wel ADPKD genoemd, is de meest voorkomende erfelijk nierziekte en komt voor bij één op de duizend Nederlanders. Er zijn twee genen ontdekt die cystenieren kunnen veroorzaken: het PKD-1 en het PKD-2 gen. Als één van de ouders cystenieren heeft, is de kans dat zij cystenieren aan hun kinderen doorgeven ongeveer vijftig procent. Daarnaast kan de ziekte ook spontaan ontstaan, door middel van een zogeheten ‘de novo mutatie’.

Verloop van de ziekte

Cysten zijn blaasjes die gevuld zijn met vocht (zie afbeelding). Cystevorming in de nieren kan tot gevolg hebben dat de nieren minder goed gaan functioneren. 70 procent van de patiënten met cystenieren heeft nierfunctie vervangende therapie nodig. Deze behandeling bestaat uit dialyse dan wel niertransplantatie. Het verloop van de ziekte kan per persoon erg verschillen. Sommige cystenierpatiënten hebben al op hun twintigste levensjaar nierfunctie vervangende therapie nodig, terwijl anderen nooit nierfunctie vervangende therapie nodig hebben. 

MRI scan van een man met cystenieren 

Afbeelding: MRI scan van cystenieren 

Mogelijke klachten

Naast cystevorming in de nieren, kunnen ook cysten gevormd worden in andere organen, met in het bijzonder in de lever. Het niervolume neemt toe door de cystevorming. Voor gezonde mensen ligt het niervolume van beide nieren samen rond de 300 ml, bij een cystenierpatiënt kan dit wel 5000 ml zijn. Het is dan ook erg begrijpelijk dat patiënten met deze aandoening hinder kunnen ondervinden van de cystenieren. Ongeveer zestig procent van de cystenierpatiënten ervaart pijnklachten, maar ook klachten van een toegenomen buikomvang en een verminderde eetlust kunnen optreden. Deze pijnklachten zijn vaak lastig te behandelen. Andere symptomen die kunnen voorkomen bij cystenieren zijn:

  • een hoge bloeddruk
  • bloed in de urine door een cystebloeding
  • een infectie van een niercyste
  • nierstenen

 

Onderzoek en diagnose

We doen eerst onderzoek om te kijken of het om cystenieren gaat. Mogelijke onderzoeken zijn:

Tijdens dit onderzoek worden grote aantallen cysten in de nieren gezien. Cystenieren is een ander ziektebeeld dan een simpele cyste in de nieren. Bij het ouder worden ontwikkelen veel mensen 1 of 2 cysten in de nieren, zonder dat iemand hier klachten van heeft.

Behandeling

De behandeling van cystenieren bestaat vaak uit symptoombestrijding. Bijvoorbeeld met medicijnen als er sprake is van een hoge bloeddruk. Of een behandeling met het medicijn Tolvaptan om de groei en het slechter worden van de nierfunctie af te remmen.

Chronische pijn is soms erg lastig te behandelen. Daarom onderzoeken we samen met het pijnteam wat de oorzaak is van de pijn, zodat we die kunnen behandelen. Deze aanpak heeft bij meerdere cystenierpatiënten al goed gewerkt. Alle patiënten hadden na behandeling een duidelijk minder pijnklachten en daardoor ook een betere kwaliteit van leven.

Het UMCG is een expertisecentrum voor polycysteuze nierziekten. 

KennisInZicht

Gezocht: medicijn cystenieren  

Onderzoek doen naar de werking van een geneesmiddel kan een andere uitkomst geven dan de onderzoeker hoopt, namelijk dat het middel niet werkt. Is de studie dan voor niets geweest? Welnee, spreekt Esther Meijer, internist-nefroloog in het UMCG, uit ervaring.

Lees erover in KennisInZicht 
Volg ons op sociale mediaFacebook Volg ons op LinkedIn Twitter Youtube Instagram