• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Gedwongen opname met een zorgmachtiging

Print 

​​​​​​​Voor een psychiatrische behandeling is uw toestemming nodig. Soms mag een hulpverlener u ook behandelen zonder uw toestemming. Bijvoorbeeld als u door een psychische ziekte een gevaar bent voor uzelf of voor anderen. Dit heet verplichte zorg. U wordt dan ​gedwongen opgenomen.

Per januari 2020 is deze zorg geregeld in de Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidzorg (Wvggz). Ook wel de Wet Verplichte GGZ. Door deze wet kunt u bij een gedwongen opname te maken krijgen met een zorgmachtiging (ZM). Een ZM is een toestemming van de rechter om u op te nemen in een psychiatrisch ziekenhuis zonder dat u dit zelf wilt. Het volgende geldt dan:

  • U heeft een psychische stoornis en bent daardoor een gevaar voor uzelf of voor anderen.
  • Er zijn geen mogelijkheden meer voor andere zorg om het gevaar te voorkomen.
  • De verplichte opname en zorg heeft het gewenste resultaat voor uw behandeling.
  • U wilt niet vrijwillig worden opgenomen. ​


Procedure

Een verzoek tot het voorbereiden van een gedwongen opname met ZM gaat via de officier van justitie. De volgende personen kunnen dit verzoek doen: 

  • het college van B&W, na een melding van uw familie, partner, belangrijke naasten of buren en na uitvoering van onderzoek
  • uw zorgverlener of zorgaanbieder
  • de politie.​

De officier van justitie kiest een geneesheer-directeur. De geneesheer-directeur is een psychiater, die de wet- en regelgeving bijhoudt en omzet naar adviezen voor de hulpverleners. U hoort van de geneesheer-directeur dat een zorgmachtiging voor u wordt voorbereid. 

Er is een medische verklaring nodig van een psychiater die u niet behandelt. Uit deze verklaring moet blijken dat de ZM nodig is. Deze psychiater heeft een gesprek met u en uw familie en maakt een zorgplan. U krijgt in dit gesprek de kans om een eigen plan van aanpak te maken of een zorgkaart in te vullen. U kunt dan voorkomen dat u een zorgmachtiging krijgt. 

Ook heeft u een gesprek met de rechter. De rechter wijst een advocaat aan u toe. Deze advocaat geeft u gratis juridische hulp tijdens het hele proces. De rechter spreekt ook met andere personen, bijvoorbeeld met uw eerdere hulpverleners, bepaalde familieleden, wettelijke vertegenwoordigers en met uw advocaat. Na deze gesprekken besluit een rechter officieel of u een ZM krijgt. Als de rechter besluit dat een ZM nodig is, is er geen hoger beroep mogelijk. ​

Periode van een ZM 

De maximale periode van een ZM is de 1e keer een half jaar. De rechter bepaalt of deze termijn korter kan zijn. Tijdens dit half jaar bekijkt uw psychiater steeds samen met u of verplichte zorg, waaronder de gedwongen opname,  nog langer nodig is of dat er vrijwillige zorg mogelijk is. Een verlenging van de ZM duurt maximaal 1 jaar. Voordat de rechter een ZM verlengt, gaat hij verplicht met u in gesprek. U krijgt bij dit gesprek gratis hulp van een advocaat. 

Er kan steeds opnieuw een ZM worden aangevraagd. Nadat u 5 jaren achter elkaar bent opgenomen, kan de rechter de ZM steeds weer voor 2 jaren afgeven. ​

Gevolgen van een ZM

Als u gedwongen bent opgenomen met een ZM bent, dan heeft dat een aantal gevolgen: 

  • U mag het UCP niet verlaten, tenzij u toestemming heeft van de geneesheer-directeur. Dit kan in de vorm van een tijdelijke onderbreking. Voor deze toestemming kunnen voorwaarden gelden. 
  • Verlaat u het UCP zonder toestemming of houdt u zich niet aan de voorwaarden dan kunt u door de politie worden teruggebracht.
  • U kunt in directe noodsituaties worden gedwongen om bijvoorbeeld medicijnen te nemen of te worden gesepareerd tegen uw wil. Dit betekent dat u alleen wordt opgesloten in een ruimte.  
  • Het is mogelijk dat u geen post, bezoek en telefoontjes mag verzenden en ontvangen of dat u minder bewegingsvrijheid heeft. Dit gebeurt alleen we bang zijn dat dit ernstige negatieve gevolgen heeft voor uw gezondheidstoestand.  Soms gebeurt dit ook om te voorkomen dat u de rust verstoord of om te voorkomen dat u iets strafbaars doet. Ook kan uw post, waar uzelf bij bent, worden gecontroleerd op meegestuurde voorwerpen of drugs. 


Verder heeft u bijna alle rechten die andere patiënten ook hebben. U moet zich daarbij wel aan de huisregels houden.  ​

Vroege beëindiging ZM 

Het is mogelijk om een ZM te laten beëindigen voordat deze is afgelopen is. Daarvoor kunnen de volgende personen bij de geneesheer-directeur van het UCP een verzoek indienen: 

  • u of uw vertegenwoordiger 
  • uw advocaat
  • uw psychiater


Als de geneesheer-directeur het verzoek weigert, kunt u via de officier van justitie aan de rechter verzoeken om beëindiging van de ZM. U heeft daarvoor recht op gratis hulp van uw advocaat. Voordat de rechter een besluit neemt, gaat hij met u praten. ​

Tijdelijke onderbreking van de gedwongen opname met ZM

Als u met een ZM bent opgenomen, kunt u met verlof gaan als u toestemming heeft van de geneesheer- directeur. Voor dit verlof gelden voorwaarden, bijvoorbeeld dat u uw medicijnen inneemt. 

Als het niet goed met u gaat, kan het verlof weer worden gestopt. Als u verlof goed gaat, is dit een goede reden om beëindiging van de ZM te krijgen.

​​
Volg ons op sociale mediaFacebook Volg ons op LinkedIn Twitter Youtube Instagram