• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Nieuw: prostaatkankerscreening voor mannen met een BRCA2-mutatie

Print 
20 april 2020

​Mannen die drager zijn van een BRCA2-mutatie (BRCA2+ mannen) hebben een ruim 2,5 keer verhoogd risico op prostaatkanker vergeleken met mannen zonder deze mutatie. Ook is gebleken dat prostaatkanker bij deze mannen vaker van een agressiever type is met een slechtere prognose.(1) Deze bevindingen uit een internationale IMPACT-studie waarin ook het UMCG participeerde, hebben recent geleid tot een screeningsadvies voor BRCA2+ mannen.
In de meeste gevallen wordt BRCA2-mutatie dragerschap bij mannen aangetoond in het kader van familieonderzoek. Dit is reden voor de afdelingen klinische genetica van alle UMC’s om vanaf 1 maart 2020 BRCA2+ mannen te adviseren om in de leeftijd van 45 tot en met 69 jaar eens per twee jaar de PSA-waarde in het bloed te laten bepalen via hun huisarts of uroloog. (2)
Dit advies geldt niet voor mannen met een BRCA1-mutatie. Voor hen is namelijk niet duidelijk of hun risico op prostaatkanker significant verhoogd is en of het dan ook om agressievere tumoren zou gaan.

Wat houdt de nieuwe prostaatscreening in?

Het voorstel voor prostaatscreening houdt het volgende in:
- Vanaf de leeftijd van 45 jaar (of 5 jaar voor de jongst gediagnosticeerde prostaatkankerpatiënt in de familie als dat jonger is), tot en met 69 jaar.
- Eenmaal per twee jaar PSA-waarde bepaling (door huisarts of uroloog).
- Bij verhoogd PSA (hoger dan 3.0 ng/ml): verwijzen naar uroloog voor vervolgdiagnostiek.

Hoe informeren we (potentiële) BRCA2+ mannen over deze nieuwe screeningsadviezen?

De afdeling klinische genetica van het UMCG zal BRCA2+ mannen adviseren om te overwegen zich te laten screenen. Ook mannen bij wie in het verleden een BRCA2-mutatie is aangetoond, worden hierover zo veel mogelijk geïnformeerd via een brief.
Echter, sommige mannen uit BRCA2+ families zijn in het verleden niet getest bijvoorbeeld omdat ze geen kinderen hadden en omdat er voor henzelf immers geen screeningsadvies was. Deze mannen zijn vaak niet bekend bij afdelingen klinische genetica. We willen huisartsen daarom vragen hier alert op te zijn; zij kunnen dit met niet-geteste mannen uit BRCA2+ families bespreken en hen desgewenst alsnog verwijzen voor erfelijkheidsonderzoek.
Het bovenstaande onderstreept ook dat de combinatie van borstkanker en prostaatkanker in de familie ook een indicatie kan zijn voor erfelijkheidsonderzoek.

Afwegingen bij prostaatscreening

Prostaatkankerscreening in de algemene populatie wordt in Nederland niet aangeboden. Belangrijke redenen hiervoor zijn onder meer het probleem van overdiagnostiek en overbehandeling. De resultaten van de IMPACT-studie laten zien dat voor BRCA2+ mannen de situatie anders is. Hun duidelijk verhoogde kans op prostaatkanker en de hogere Gleason scores van hun tumoren, is reden om hier wel screening aan te bieden. De uiteindelijke keuze verdient natuurlijk ook bij BRCA2+ mannen een goed gesprek over de voor- en nadelen van screening.

1) Page EC, Bancroft EK, Brook MN et al.  Interim Results from the IMPACT Study: Evidence for Prostate-specific Antigen Screening in BRCA2 Mutation Carriers.  Eur Urol. 2019;76:831-42
2) Nieuwsbericht op de website van de vereniging klinische genetica Nederland.