• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Bestraling

Print 

​Lezing 25 oktober 2016

Sprekers:
Prof.dr. J.A. (Hans) Langendijk
Dr. R.G.J. (Roel) Kierkels

Artikel Dagblad van het Noorden: bestraling met protonen (PDF | 4.3MB)

Samenvatting

Al vanaf het begin van de vorige eeuw worden patiëntenmet kankerbehandeld
met radiotherapie (bestraling). Tegenwoordig worden patiëntenvoornamelijk bestraald met fotonendie van buitenaf op de tumor worden gericht. Fotonen schieten door het lichaam heen waardoorniet alleen de tumor, maarook het gezonde weefsel rondom de tumor wordt mee bestraald. Hierdoor kunnen complicaties ontstaan tijdens de bestraling (acute complicaties) of maanden tot jaren na de bestraling (late complicaties). Bovendien wordt hierdoor de stralingsdosis die op de tumor kan worden toegediend beperkt. Voor patiënten
met een van deze beperkingen gaat protonentherapie uitkomst bieden.

Protonen

In tegenstelling tot fotonen, schieten protonen niet door het lichaam heen maar stopt de stralingsafgifte op bij een bepaalde diepte in het lichaam (de zogenaamde Bragg peak). Deze eigenschap maakt het mogelijk om de dosis in de gezonde weefsels te verminderen of soms helemaal te voorkomen. Hierdoor wordt het risico op complicaties verminderd.  Protonen in Nederland Het UMCG
bouwt op dit moment een protonentherapiecentrummet een maximale capaciteit van 600 patiëntenper jaar. De meest geavanceerde protonen bestralingstechniek, de zogenaamde Pencil Beam Scanning(PBS) zal eind 2017 beschikbaar zijn. Met deze techniek kan de tumor als het ware worden ‘beschilderd’ met straling (dose painting). Vooral kinderen kunnen hiervan voordeel hebben omdat zij veel gevoeliger zijn voor de gevolgen van bestraling.

Onderzoek in het UMCG

De hoge nauwkeurigheid van deze bestralingsbehandeling geeft weliswaar een veel betere dosisverdeling maar is technologisch ook zeer uitdagend. Dit is vooral het geval als de tumor in een gebied ligt dat beweegt, bv. bij longkanker waarbij de tumor in de borstholte beweegt als gevolg van de ademhaling. Bestraling met protonen is duurder dan de huidige techniek en zal ook maar beperkt beschikbaar zijn (voor 3% van de patiëntendie met radiotherapie worden behandeld). Het is dus van groot belang om patiëntendie naar verwachting het meeste voordeel hebben van protonentherapie te identificeren. De afdeling Radiotherapie van
het UMCG heeft hiervoor een methode ontwikkeld, de zogenaamde model-based selectie methode, waarbij door middel van voorspellende modellen bij iedere individuele patiënten voor ieder bestralingsplan kan worden bepaald wat de kans is op acute en late complicaties.

 Praktisch
Volg ons op sociale mediaFacebook LinkedIn Twitter Youtube Instagram