• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

‘Geef voeding vaste plek in geneeskundeopleiding’

Print 
23 januari 2019

​​Het staat zwart op wit in de richtlijn voor (toekomstige) artsen: bespreek eerst de leefstijl van de patiënt én mogelijkheden om deze te verbeteren. Kijk daarna naar medicatie. Toch wordt die eerste stap vaak overgeslagen, zeggen geneeskundestudenten Leonie en Celeste. Ze zijn voorzitter en secretaris van de stichting Student & Voeding in Groningen. Hun belangrijkste doel: voeding een vaste plek geven in het geneeskundeonderwijs. ‘Voeding kan een grote rol spelen bij de behandeling van veel aandoeningen. Artsen gaan hier te snel aan voorbij.’

Leden Student & Voeding   Van links naar rechts: Celeste, Carlijn, Leonie en Steven   

Artsen zijn zich volgens jullie niet bewust genoeg van het belang van voeding bij ziekte. Hoe komt dat?

Celeste: ‘Misschien omdat zij niet voldoende weten wat de rol van voeding kan zijn bij het behandelen van verschillende ziektes en ziektebeelden. En hoe je voeding vervolgens kan inzetten als medicijn. Dat dit van grote waarde kan zijn, blijkt uit het programma Keer Diabetes2 om. Tijdens dit programma wordt het eetpatroon van mensen met diabetes type 2 volledig omgegooid. Ze eten zo min mogelijk koolhydraten en halen hun energie vooral uit eiwitten en gezonde vetten. Een groot deel van de deelnemers heeft hierdoor minder of zelfs helemaal geen medicatie meer nodig.’

Leonie: ‘Het is ingewikkelde materie want wat voor de ene patiënt gezonde voeding is, hoeft dat voor de andere niet te zijn. En een arts kan een patiënt wel adviseren om bijvoorbeeld vezelrijk te eten, maar misschien weet hij of zij wel niet wat dat precies is. Artsen zijn én worden daarin nog niet genoeg opgeleid.’

Hoort die materie thuis bij een arts?

​“Arts is grootste vertrouwensbron op gebied voeding”

Celeste: ‘Uit onderzoek blijkt dat patiënten de dokter als de grootste vertrouwensbron op het gebied van voeding zien. Ze hebben gezag en het is daarom heel belangrijk dat artsen bekend zijn met het belang van voeding en leefstijl bij de behandeling van ziekte en die kennis ook met de patiënt delen.”

Leonie: ‘Het is vooral belangrijk dat je als arts weet bij welke ziektebeelden gezonde voeding een belangrijk medicijn is. Als je ook weet hoe voeding bij kan dragen aan behandeling en herstel, kan je zelf beter onderbouwde adviezen geven en gerichter doorverwijzen naar een specialist op dit gebied. Iemand die weet welk dieet bij een specifieke ziekte past en de patiënt daarin actief begeleidt.’

Celeste: ‘De arts moet vervolgens wel de vinger aan de pols te houden en daar waar nodig patiënten blijven motiveren.’

Jullie willen meer voeding in het geneeskundeonderwijs. Waarom voeding en niet leefstijl?

Leonie: ‘Omdat er al veel bekend is over het belang van bijvoorbeeld bewegen bij ziekte. De effecten hiervan zijn ook beter meetbaar. De definitie van gezonde voeding is ingewikkelder en verschilt per ziektebeeld. Toekomstige en huidige artsen kunnen op dit thema nog een wereld aan kennis winnen.’

Celeste: ‘We weten tegelijkertijd dat voeding en beweging samen een krachtig medicijn zijn. Dat komt tijdens onze thema-avonden en de komende cursus zeker aan bod.’

Wil je meer vertellen over de cursus?

​‘Interesse studenten in thema voeding is groot’

Leonie: ‘In februari begint een SELF-cursus (red. Students Experienced in Lifestyle & Food) voor geneeskundestudenten.  Artsen en onderzoekers brengen studenten in tien weken tijd,  één avond per week, het belang van voeding bij ter voorkoming én bij behandeling van ziekte. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere de rol van voeding gedurende de eerste 1000 dagen van het leven, het belang van een gezonde leefstijl bij kanker en metabole ziekten en de basisconcepten van de voedingsleer.‘

Celeste: “We hebben al tientallen aanmeldingen en op een open avond die we eerder organiseerden ter introductie van de cursus kwamen bijna 200 studenten af! Het thema leeft. Ook bij andere opleidingen zoals tandheelkunde en bewegingswetenschappen. Wij richten ons op geneeskundestudenten, maar vinden het leuk dat er zoveel enthousiasme is. Daarom houden we in april een open avond voor alle universitaire studenten die geïnteresseerd zijn in het thema leefstijl. Deze keer gaat die over sport en voeding.”

Mooie initiatieven, maar daarmee breng je voeding nog niet in het curriculum.

Celeste: ‘We brengen eerst in kaart hoeveel uren er nu in het onderwijs aan voeding worden besteed en waar dat thema precies terugkomt. Op basis daarvan kijken we wat we kunnen doen om het thema een betere, vastere plek te geven.’

Waar moet ik dan aan denken?

​‘Introduceer voeding in eerste studiejaar’

Leonie: ‘Geneeskundestudenten krijgen vanaf het eerste studiejaar les over veel voorkomende ziektebeelden zoals diabetes. Ons lijkt het een goed idee als het thema voeding dan al aan bod komt, zowel in de colleges als in de leerstof. Zodat je van meet af aan over het belang van een gezonde leefstijl bij deze ziektebeelden leert.’

Celeste: ‘Voeding en leefstijl moeten in het basisprogramma van de bachelor worden opgenomen. Niet alleen in de learning communities die je daarnaast volgt en waarbinnen je je verdiept op het thema Global Health, Duurzame Zorg, Intramurale Zorg of Molecular Medicine. Dan loop je het risico op versnippering.’

Wat is jullie uiteindelijke doel?

Leonie: ‘Dat in het geneeskundeonderwijs structureel aandacht wordt besteed aan het belang van voeding bij gezondheid en ziekte.’

Celeste: ‘En dat medestudenten zich bewust zijn van de impact van een gezonde leefstijl op hun eigen gezondheid én op die van een patiënt. Want leefstijl is óók behandelen. Als we dat studenten kunnen meegeven en als ze dat als arts als vanzelfsprekend gaan zien, zou dat geweldig zijn.’

Waar komen we jullie over een paar jaar tegen?

Celeste: ‘Ik wil huisarts worden en daarbinnen mijn kennis over leefstijl inzetten. Binnen dit beroep kan ik mensen echt begeleiden naar een gezondere leefstijl omdat ik ze vaker zie en beter leer kennen dan een specialist.’

Leonie: ‘Ik wil verder in de sportgeneeskunde.’

De voorzitter van Student en Voeding wordt beweegspecialist?

Leonie: ‘Dat zit er wel in. Maar mijn kennis over voeding komt ook dan van pas. Het is ontzettend leuk om die in de praktijk toe te passen. Kort geleden heb ik een familielid met diabetes type 2, zonder overgewicht, geholpen om zijn voeding aan te passen. Hij werd vaak halverwege de ochtend licht in het hoofd. Door vooral het ontbijt aan te passen is dat na vele jaren over. Daarnaast is zijn medicatie bijna volledig afgebouwd. Heel mooi om van dichtbij te zien dat leefstijl een sterk medicijn kan zijn.’

Meer weten?

​Student en Voeding Groningen heeft een eigen bestuur, bestaande uit derde-, vierde- en vijfdejaars studenten Geneeskunde. Meer informatie over de stichting en de SELF-cursus vind je op de website en op Facebook (studentenvoeding), LinkedIn (stichtingstudentenvoeding), Instagram (studentenvoeding) en Twitter (student_voeding).

Volg ons op sociale mediaFacebook LinkedIn Twitter Youtube Instagram