• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Weet wat je eet: Doe maar gewoon, dan doe je gezond genoeg

Print 
25 april 2017

Marjan

“Eet hoe je grootmoeder at”, zei mijn UMCG-collega Daan Kromhout (hoogleraar Volksgezondheidsonderzoek) onlangs in een interview. Ik moest meteen denken aan mijn oma. Ze at dagelijks een eitje. Niet heel gezond, merkte ik als jonge student diëtetiek op. Waarop zij resoluut zei: “Marianne, ik doe dat al mijn hele leven en dat blijf ik doen.” Mijn grootmoeder werd er 95 jaar mee. Wat was haar geheim? En wat kunnen we van haar leren in een tijd waarin strenge diëten als paddenstoelen uit de grond schieten?

Het is niet per se wat men vroeger at, maar vooral hoe men vroeger at, waar we veel

​“Het is niet wat men at maar hoe, waar we van kunnen leren”

inspiratie uit kunnen halen. Want eerlijk is eerlijk: mijn oma at dagelijks aardappelen, groente en vlees. Die geur van oma’s draadjesvlees op zondagochtend; ik herinner het mij al te goed. Zaterdag was een speciale dag. Dan aten we pannenkoeken met soep vooraf en een sinaasappel als toetje.

Vers

Tegenwoordig eten we veel gevarieerder dan vroeger. Producten van over de hele wereld zijn verkrijgbaar. Bijvoorbeeld op de markt, of in een Turkse of Noord-Afrikaanse winkel. Die variatie juichen we toe. Ik wil dan ook zeker niet stellen dat we terug moeten naar het dagelijks eten van aardappelen, groente en vlees. Maar er zijn wel ‘oude’ gewoonten die wat Trijntje en mij betreft in ere hersteld mogen worden.

Mijn oma kookte bijvoorbeeld altijd vers. We kregen verse groenten, aardappelen en

​“Mijn oma at nooit overmatig veel”

vlees op ons bordje: niks was voorgesneden of voorbewerkt voor het op haar aanrecht belandde. Mijn grootmoeder had daarnaast de gewoonte om niet overmatig veel te eten en snoepen. Ze nam eens per dag een plak koek en soms een chocolaatje bij de koffie. Verder nam ze niks tussendoor. Soms trakteerde ze zichzelf (en mij) op een advocaatje, maar dat was een uitzondering. Friet en een kroket at ze enkel een keer bij ons thuis, als ze kwam logeren. Chips, frisdrank of frikadellen heb ik nooit bij haar gegeten. Ik vraag me af of ze dat zelf ooit gehad heeft. Het klinkt heel sober, en toch heb ik niet het idee dat ze dat zelf ooit zo ervaren heeft.

Gewoon doen

Ergens wist mijn oma ook niet beter. Ze kende de overdadige luxe van tegenwoordig niet. Denk aan de schappen vol chips en zoetigheden, verkrijgbaar in ontelbaar veel smaken. En aan de kant-en-klaar maaltijden met veel zout en vet. Hoewel er wel steeds minder zout wordt toegevoegd aan producten, gaat het niet heel hard de goede kant op.

We hebben er weinig invloed op. Maar wat we zelf wel kunnen doen, is kleine

​“Aanbod van ongezonde voeding is overdadig groot”

veranderingen aanbrengen in onze leefstijl. Drink bijvoorbeeld veel water in plaats van suiker- en calorierijke sapjes, frisdrank, limonades of alcohol. En maak gebruik van het gevarieerde, gezonde aanbod aan eten waar we uit kunnen kiezen. Aardappelen, met vlees en verse of diepvriesgroente: heerlijk! Maar eet ter afwisseling eens gerechten met rijst, linzen, kikkererwten en een stukje vis. Ook vegetarische gerechten kunnen heel lekker zijn,  met noten, ei of kaas.  Gebruik verse of gedroogde kruiden in plaats van zout: die brengen minstens zoveel smaak aan de maaltijd.

Strenge diëten

Laat je vooral niet verleiden door strenge diëten waarin koolhydraten, suiker of melkproducten compleet geweerd worden. Eet vers, gevarieerd en met mate, dat is wat mij betreft het allerbeste.

Vergeet ook niet om dagelijks te bewegen. Want natuurlijk zijn er meer factoren die

​“We moeten vooral blijven genieten van eten”

hebben bepaald dat mijn grootmoeder 95 jaar mocht worden. Misschien de genen, maar zeker ook haar conditie. Als je goed voor je lijf zorgt, kan het veel aan en kan je er lang plezier van hebben; dat heeft ze mij zeker laten zien. Dan kan zo’n dagelijks eitje weinig kwaad. Daar kon mijn oma zo van genieten! Dat is uiteindelijk wat we allemaal moeten blijven doen. Doe maar gewoon, dan doe je gezond genoeg.

Gewoon gezond doen: 8 tips

Eet vers en onbewerkt  

Over het algemeen draagt de keuze voor minder bewerkt eten (in plaats van voor zoute, voorverpakte maaltijden, soepen en sauzen) en koken met verse producten bij aan een gezonder en duurzamer eetpatroon.

Eet 250 gram groente per dag  

Die 250 gram kan je prima verdelen over de dag. Eet bijvoorbeeld 5 cherrytomaatjes bij de lunch, doe een kwart komkommer in plakjes op je brood, neem een halve paprika in reepjes mee en je zit al op 150 gram.

Eet twee stuks fruit per dag  

Bijvoorbeeld in de loop van de middag, voor je op de fiets naar huis stapt, in de loop van de avond of als onderdeel van de maaltijd. Zo kan je ananas door de zuurkool doen of appel bij de spruitjes. Vers, ongeperst fruit is het meest gezond. Maar elke dag een glas vers geperste sinaasappelsap is ook prima.

Trakteer jezelf op vis  

Regelmatig vis eten, verkleint de kans op hart- en vaatziekten. Bovendien is vis rijk aan vitamine A, D en B2. Kies voor duurzaam gevangen vis, dan kunnen we er ook in de toekomst van genieten. Een tip: marineer zeewolf, in een mengsel van citroen en kruiden en leg de vis dan kort onder de hete  grill of op de barbecue, 2-3 minuten per kant is genoeg.

Experimenteer met peulvruchten  

Je kan er de lekkerste gerechten mee maken! Kook bijvoorbeeld kikkererwten en haal ze door een kruidenmengsel. Bak ze daarna in olijf- of zonnebloemolie. Lekker met een verse salade van tomaat, komkommer en radijs.  Of meng linzen en rijst en serveer met zacht gebakken ui.

Varieer met vlees  

Het Voedingscentrum adviseert 500 gram vlees per week. Dat betekent: niet elke dag vlees, of elke dag een klein stukje. Variëren kan je ook met vlees. Probeer eens  kleine balletjes (lams)gehakt met vijgen. Doe ze met sjalotten in een pan, met een flinke scheut wijn en bouillon en laat 20-30 minuten  sudderen.

Maak van de noot een deugd  

Eet dagelijks een handje ongezouten noten of pinda’s, als tussendoortje of als vleesvervanger, bijvoorbeeld  door een salade of geroosterd op een ovenschotel.

Proost op het leven!  

Als je houdt van alcohol, beperk je dan tot 1 glas per dag.

Volg ons op sociale mediaFacebook LinkedIn Twitter Youtube Instagram