• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

''De tabaksindustrie richt zich bewust op kinderen''

Print 
27 juni 2016

​​Meer dan 50 procent van alle ziekten in Nederland wordt veroorzaakt door (ongezond) gedrag en sterfte door kanker is in 30 procent van de gevallen een direct gevolg van roken. De cijfers die longarts en ex-roker Wanda de Kanter tijdens de eerste Healthy Ageing lezing in het UMCG deelt, liegen er niet om. De Kanter spreekt een bomvolle zaal vol medewerkers toe over de gevolgen van (stoppen met) roken en het mogelijk maken van gedragsverandering. Ze heeft Anne Marie van Veen meegenomen. Zij is longkankerpatiënt in het UMCG en is een wereldwijd unieke strafzaak begonnen tegen de tabaksindustrie. Na afloop spraken we met beide vrouwen.

Anne Marie van Veen: ‘Op 9 juli 2014 kreeg ik de diagnose longkanker. De wereld staat dan op zijn kop. Voor mij, mijn man en vier kinderen. Op zo’n moment verwacht je sympathie maar ik merkte al heel snel dat er een stigma zit aan longkanker. Mensen vroegen mij of mijn ziekte veroorzaakt was door het roken en of het dan niet mijn eigen schuld was. Wie borstkanker krijgt, kan rekenen op sympathie maar bij longkanker is het al snel een geval van eigen schuld. Terwijl roken ook een van de oorzaken van borstkanker is.’
Wanda de Kanter: ‘Als het over roken gaat dan gaat het altijd over vrije wil. “Mensen kiezen er zelf voor om te gaan roken” wordt gezegd. Maar Anne Marie probeerde op haar zesde al voor het eerst een sigaret uit. Op haar vijftiende begon ze met roken. Kun je op die leeftijd al van vrije wil spreken? Wanneer je begint met roken ben je binnen vier weken verslaafd. Als je eenmaal verslaafd bent, kun je al helemaal niet meer van vrije wil spreken.’

Waarom gaan jullie de strijd aan met de tabaksindustrie?

Anne Marie van Veen: ‘Ik besloot dat ik wilde stoppen met roken op het moment dat ik mijn eerste chemokuur kreeg. Toen begon ik langzaam te beseffen hoe slecht het eigenlijk was. Maar nadat ik de documentaire De Vervangers (documentaire over de gevolgen van roken gemaakt door Erwin Kleinjan, red.) zag, drong het pas echt tot me door: ik wil niet dat mijn kinderen hetzelfde overkomt. Na het zien van de documentaire was ik ontzettend verdrietig en ik besefte me dat mijn verslaving mij als kind ook overkomen is.In de pubertijd kun je de gevolgen van het roken niet overzien en ik vind dat we onze kinderen tegen rookverslaving moeten beschermen.

​“Kinderen vervangen de overleden rokers”

Wanda de Kanter: ‘De tabaksindustrie, maar ook de fastfood- en alcoholindustrie richt zich bewust op kinderen. Kinderen moeten de overleden rokers gaan vervangen. Officieel mag de tabaksindustrie geen reclame maken maar ze doen dit via sluipwegen, via sociale media, games en rolmodellen voor jongeren. Grote sportevenementen voor kinderen worden ook bijna altijd door merken als Coca-Cola of McDonalds gesponsord, dat is toch idioot?’
Anne Marie van Veen: ‘Vraag een willekeurige ouder, niemand wil toch dat zijn kind een roker moet vervangen? Daarom ben ik een strafzaak begonnen, niet voor het geld maar voor de volgende generaties.’

Wat willen jullie veranderen?

“Er moet meer empathie       komen voor rokers,           ook in de zorg”

Wanda de Kanter: ‘We moeten ons    bewust worden van dit probleem. Daarnaast moet er veel meer empathie komen voor rokers.
Dat is ook een belangrijke taak voor zorgprofessionals. Met een vingertje wijzen of boos worden, werkt averechts. Zorgprofessionals moeten leren doorvragen: Waarom rook je? Wat zit daar achter? Hoe gaat het met je? Wanneer je bijvoorbeeld ontdekt dat iemand op zijn zesde al in aanraking is gekomen met zijn eerste sigaret, zal je niet zo snel meer denken in schuld.’

Wat zouden jullie zeggen tegen mensen die roken?

Anne Marie van Veen: ‘Ik ben al twee jaar gestopt maar ik snak nog elke dag naar een sigaret. Ik begrijp als geen ander hoe moeilijk het is om te stoppen. Ik wil ook tegen niemand zeggen dat dit moet, maar ik weet gewoon dat er ook heel veel rokers zijn die het wel willen, maar het niet kunnen. Daarom vertel ik mijn verhaal.’

​“Een op twee rokers overlijdt aan gevolgen roken”

Wanda de Kanter: ‘Het is moeilijk om als roker het perspectief te zien. Vaak wordt er gezegd: ‘mijn opa is ook negentig geworden en die rookte twee pakjes per dag’. We zien alleen de mensen die nog leven en roken, want mensen die dood zijn, praten niet meer. Daardoor ontstaat er een beeld dat je met roken nog best oud kan worden maar het feit is dat één op de twee rokers overlijdt door de gevolgen van roken en een op de vier rokers overlijdt voordat hij 65 jaar is! Daar ligt ook een taak voor mensen die in het ziekenhuis werken. Buiten zie je mensen gezellig op terrasjes roken. Maar wij zien elke dag de ernstige gevolgen ervan. Wij moeten dat verhaal vertellen en zichtbaar maken.’
Anne Marie van Veen:
‘Zet een glas aceton voor  een kind neer en vraag hem een slokje te nemen, dan word je toch meteen voor gek verklaard? Maar dat mensen roken, vinden we heel normaal. Dat is toch bizar in een wereld waarin we allemaal zo bezig zijn met gezondheid en met Goji bessen en groentesapjes?’

Hebben jullie nog een tip voor mensen die jullie willen steunen?

Wanda de Kanter: ‘Ik kan de mensen niet vertellen wat ze precies moeten doen. Mensen moeten doen wat het beste bij hun past. Dat kan betekenen dat je flyers rond brengt voor de campagne Sick of Smoking, of dat je als dokter bij een volgend consult extra goed luistert naar je patiënt.’

De eerste lezing over Healthy Ageing in zorg kunt u hier terugkijken.

​Steun de kinderen, steun Sick of Smoking

Wil jij dat de (tabaks) industrie kinderen, die de gevolgen niet kunnen overzien, niet langer verleidt, beïnvloedt en verslaafd maakt aan ongezond gedrag? Sluit je aan bij www.sickofsmoking.nl.

Volg ons op sociale mediaFacebook LinkedIn Twitter Youtube Instagram