• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Verslag openingsbijeenkomst van het themajaar patiëntenparticipatie en zorg op 19 september 2019

Print 

Marian Verkerk, voorzitter van de Leidende coalitie opent de bijeenkomst met te vertellen wat de plannen zijn voor het themajaar. De ‘complexe patiënt’ staat hierin centraal in zijn of haar context en aandoening. Om nu te zorgen dat we dit handen en voeten geven gaan we naast motiverende bijeenkomsten en het verder uitbouwen van het ‘lerend netwerk’ patiëntenparticipatie ook de 10 aanbevelingen van het Cappuccino rapport meetbaar en merkbaar implementeren. Daarnaast willen we een tweetal good practices verder uitrollen in huis. Deze good practices zijn ; samen beslissen’ en (het vergroten van de ) zelfzorg van patiënten in het behandeltraject. In juni leggen we verantwoording af aan de raad van bestuur over wat we bereikt hebben. 

Gedeelde besluitvorming

Hoofdspreker Wim Eysink  is naast bestuurder ook ervaringsdeskundige als patiënt. Hij vertelt beeldend over hoe zijn reis als patiënt heeft ervaren en nog steeds ervaart. Voor hem zijn communicatie en betrokkenheid twee kernbegrippen. Gedeelde besluitvorming betekent volgens Eysink niet dat je als patiënt alle regie hebt.  De patiënt beschikt volgens Eysink niet over de deskundigheid die een arts heeft, maar moet wel de informatie krijgen en de vrijheid hebben om keuzes te maken om iets wel of niet te hoeven doen. Gedeelde besluitvorming betekent wél dat je als patiënt gezien en gehoord wordt. Voor een patiënt betekent ‘alles iets’, denk aan een stilte of een moeilijke blik, terwijl het voor de arts of verpleegkundige misschien niet iets speciaals bedoelen. Een zorgverlener moet zich ervan bewust zijn dat de patiënt de situatie anders beleefd dan hij of zij. Heldere communicatie en zaken benoemen voorkomt onduidelijkheid en helpt de patiënt om keuzes maken. Bij gedeelde besluitvorming  gaat het vooral om menselijk contact en. Volgens Eysink is er een duidelijk verschil tussen luisteren en horen...

Ambassadeur themajaar

Professor Nine Knoers is als hoogleraar Klinische Genetica werkzaam in het UMCG en heeft zich als ambassadeur aan het themajaar verbonden. Haar ervaringen met de opzet van een patiëntenpanel in het UMC Utrecht heeft haar ogen geopend. Ze dachten als zorgprofessionals namelijk dat ze het heel goed deden zoals ze het deden, maar het bleek dat de patiënten behoefte hadden heel andere zaken. Het gaat er om, om tot de kern te komen van wat er voor die ene patiënt van belang is en het ontsluiten van de moeilijke materie die klinische genetica is. Zo zijn er in co-creatie met  patiënten voorlichtingsfilms gemaakt die andere patiënten helpen de moeilijke materie beter te snappen. Knoers is overtuigt dat patiëntenparticipatie helpt om de zorg beter te regelen en ze gunt iedere afdeling en zorgprofessional zulke inzichten. Patiënten feedback is een cadeautje en er is al heel veel aan de gang in het UMCG. Het themajaar geeft dit jaar hieraan een podium.

Samen problemen oplossen

Arts Peter Lenselink vertelt hoe de verpleegafdeling Maag-darm-leverziekten om is gegaan met een - zoals hij het benoemt - ‘contraproductief participerend patiënt’.  Het betrof een patiënt met een complex psychiatrisch beeld die met een complex ziektebeeld al in meerdere ziekenhuizen was uitbehandeld en voor wie het UMCG nog de enige optie was. De zorgprofessionals wisten echter niet meer wat ze met het manipulatieve gedrag van de patiënt aan moesten. En voelden zich machteloos. Daarom hebben ze samen met hulp van een ethicus uitgediept wat het gedrag met hen deed en wat ze anders zouden kunnen doen, zodat ze de patiënt goed konden verzorgen en begeleiden. De patiënt was ervan op de hoogte dat men op zoek was naar een oplossing voor de moeilijke situatie. Juist doordat hij betrokken werd was het mogelijk om in afstemming met hem de voorgestelde veranderingen door te voeren. Het team heeft ervan geleerd dat het belangrijk is samen als één team een probleem aan te pakken, dat het helpt om je kwetsbaar op te stellen, maar ook dat de patiënt betrekken essentieel is. Het geheim is: gezien en gehoord worden en gezamenlijk een plan kiezen. 

Kinderparticipatie

Kinderarts Jan Peter Rake heeft als titel gekozen voor ‘kindzorg zonder muren’. Nu staan er nog veel muren tussen de verschillende plekken waar een kind zorg krijgt. Hij maakt zich o.a. sterk voor kindzorgthuis. Dat betekent transmurale zorg, zodat het kind op elke plek de beste zorg krijgt die bij het kind past. 

Zijn overtuiging is dat kinderparticipatie veel oplevert. Niet alleen op de verpleegafdeling of in hun eigen zorgproces, maar ook bij het opstellen van beleid of zelfs landelijke richtlijnen. Kinderen zijn de deskundigen.

Specifiek bij de zorg voor kinderen is dat bij kinderen altijd ouders/ opvoeders horen die niet alleen mantelzorgers zijn, maar ook nog verantwoordelijk zijn voor het kind. Zij hebben een enorme drang om te willen participeren. Een landelijk voorbeeld van geslaagde ouderparticipatie is de realisatie van het Prinses Maxima Medisch Centrum dat op initiatief van ouders van kinderen met kanker is ontstaan. De ouders wilden nl. de beste zorg voor hun kind geconcentreerd op één plek. 

De zorg is vaak heel gefragmenteerd georganiseerd en ouders zijn vaak boodschappers tussen alle ‘silo’s’ qua behandeling en financiering.  Rake pleit dan ook voor een eigen gezondheidsdossier en een kind volgend budget. 

Afsluiting 

Vicevoorzitter van de raad van bestuur Professor Ate van der Zee is enthousiast over alle verhalen die hij heeft gehoord. Het verder brengen van het thema patiëntenparticipatie  kost volgens Van der Zee tijd en inspanning . Het UMCG is nl.  als een groot schip met veel mensen aan boord. Zijn idee is dat het UMCG meer een flotille moet zijn, een kleine vloot van boten die bij elkaar hoort en op weg is naar hetzelfde doel, maar toch wendbaar is. 

Wat hij als bestuurder kan doen is het onderwerp steeds weer bespreekbaar maken in de beleidsgesprekken. Ook de invoering van het Cappuccino rapport zal een positieve invloed hebben. Hij zou willen dat, net zoals hij meemaakte in de magnet hospitals in de Verenigde Staten, iedereen die in het UMCG werkt van schoonmaker tot directeur antwoordt als je hem of haar vraagt wat hij in het UMCG voor werk doet:  ‘I cure patients’.  Dat is nl. het doel waarvoor het UMCG er is. ​

Volg ons op sociale mediaFacebook LinkedIn Twitter Youtube Instagram