•  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Ketaminebehandeling bij depressie

Print 

​​​​​​​​​​​​​​​​​De behandeling van een depressie kan ingewikkeld  zijn. Voor een deel van de patiënten hebben de behandelmogelijkheden van nu helaas niet of onvoldoende resultaat. Een redelijk nieuwe behandelmogelijkheid bij depressie is behandeling met ketamine. De behandeling is bedoeld voor mensen met een depressie die met eerdere behandeling(en) niet of onvoldoende zijn hersteld. 
We noemen dit ook wel therapieresistente depressie. Uit onderzoek blijkt dat ketamine een goede behandeling kan zijn bij patiënten met een (therapieresistente) depressie.

Ketamine als antidepressivum 

Ketamine wordt al gebruikt als medicijn voor het verlichten van chronische pijn en in een hogere dosering als narcosemiddel bij operaties. Daarnaast wordt ketamine wel gebruikt als drugs.​

Ketamine is een medicijn dat de prikkeloverdracht blokkeert van bepaalde zenuwcellen in de hersenen. Verwacht wordt dat de blokkade van deze zenuwcellen ervoor zorgt dat de ketamine werkt als een antidepressivum. Tijdens de behandeling krijgt u de ketamine voorgeschreven in de vorm van een drankje. De precieze werking van ketamine als medijn voor een depressie  is onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. 

Voor wie is ketaminebehandelin​​g in het UCP bedoeld?

Ketaminebehandeling wordt u aangeboden wanneer u heeft meegedaan aan het onderzoek ‘’Orale S-ketamine voor therapieresistente depressie’ en u tijdens dit onderzoek onvoldoende hersteld bent. Ook wanneer u hersteld bent tijdens het onderzoek, maar een terugval krijgt  tijdens of binnen drie maanden na het het onderzoek dan kunt u een ketaminebehandeling krijgen. 

Wanneer u niet heeft meegedaan aan  het onderzoek, kunt u soms toch in aanmerking komen voor de ketaminebehandeling.  Dat is alleen mogelijk als:​​

  • u 18 jaar of ouder bent
  • u een matig-ernstige of ernstige depressie heeft
  • uw depressie therapieresistent is
  • u een geregistreerd antidepressivum in goede dosering gebruikt.
  • u  geen contra-indicaties voor ketaminebehandeling heeft. Een contra-indicatie is een reden om een behandeling niet uit te voeren. Een voorbeeld van een contra-indicatie voor ketaminebehandeling is een te hoge bloeddruk.


​Stappen in de behandeling

Voorber​​eiding

Het is belangrijk dat u voordat u  start met de ketaminebehandeling goed wordt  onderzocht. U krijgt een lichamelijk onderzoek, een bloedonderzoek en een hartfilmpje en ook krijgt u een aantal  vragenlijsten toegestuurd. ​

Als u al heeft deelgenomen aan het ketamine-onderzoek en binnen drie maanden na het onderzoek start met de ketaminebehandeling, dan hoeft u niet opnieuw te worden onderzocht. Wel zullen wij vragen naar bijvoorbeeld uw huidigestemmingsklachten en medicatiegebruik.

​Behandelda​​gen

Voor de behandeling komt u zes weken lang twee dagen per week naar het UCP. Tijdens de behandeldagen verblijft u op de afdeling Opname Depressie. Op de afdeling is een kamer, die speciaal is ingericht voor de ketaminebehandeling.  Hier krijgen meerdere patiënten tegelijkertijd hun behandeling.​

Eerst worden de resultaten en eventuele bijwerkingen van de vorige behandeling met u besproken. Tijdens de behandeling wordt meerdere keren uw bloedruk gemeten en vragnelijsten ingevuld.

Vervolgbeha​​​ndeling

Na zes weken wordt de ketaminebehandeling afgesloten. Als u goed reageert op de behandeling en u hiermee door wilt gaan na de behandeling bij het UCP, zal hierover een overleg plaatsvinden. ​​Voor de voortzetting van een nog niet geregistreerde behandeling is het namelijk belangrijk zorgvuldige keuzes te maken. Hierbij worden de volgende factoren meegenomen:​​​

  • Het effect van de behandeling.
  • De (mogelijke) voor- en nadelen van het voortzetten van de behandeling.
  • Andere mogelijke behandelingen.
  • Mogelijkheden tot vergoeding via de verzekering.
  • Uw eigen wensen.


Als de behandeling wordt voortgezet , adviseren wij om na een bepaalde periode langzaam af te bouwen. Dit is belangrijk om de kans op bijwerkingen zo klein mogelijk te houden en om bij eventuele terugval in de toekomst ook nog effect van ketamine te kunnen hebben. U kunt  ketamine zien als “rescue-medicatie”. Bij een positief effect is het van groot belang ook met behulp van een vorm van psychotherapie dit effect te behouden en te vergroten voor de lange termijn.​

Een mogelijke vervolgbehandeling met ketamine kan worden uitgevoerd door uw eigen behandelaar. Tijdens deze vervolgbehandeling vinden wij het belangrijk om samen met uw behandelaar zowel de positieve effecten als eventuele bijwerkingen te blijven bewaken. Dit gebeurt onder andere met een online-systeem dat we hiervoor hebben ontwikkeld, maar ook zullen we contact met u en uw behandelaar houden.

Aanvullende behandelingen

Naast de ketaminebehandeling krijgt u ook aanvullende behandelingen, omdat er aanwijzingen zijn dat deze verschillende therapieën elkaars effect kunnen versterken. De aanvullende behandelingen kunnen zijn:​


Eerder afbreken van de ​behandeling

Het is mogelijk dat de behandeling eerder wordt beëindigd. Dit wordt bijvoorbeeldbekeken wanneer:​

  • dit uw wens is
  • ​er sprake is van niet aanvaardbare bijwerkingen of risico’s


Off-label b​​ehandeling

Op dit moment is  ketamine wel ingeschreven als geneesmiddel, maar (nog) niet geregistreerd als antidepressivum. De behandeling is daarmee off-label en behoort tot het het vernieuwende aanbod van behandelingen voor een depressie. Off-label gebruik van een geneesmiddel is verantwoord als dat voor de patiënt op dat moment de best denkbare behandeling is. De volgende zaken zijn bij Off-label behandeling van belang:​

  • Kosten
    Niet alle verzekeraars vergoeden eenoff-label behandeling. Wij adviseren u om voor uw behandeling contact op te nemen met uw verzekeraar om na te vragen of de off-label behandling met ketamine wordt vergoed. Wanneer u dit wenst,  kunnen wij uw verzekeraar aanvullend schriftelijk verzoeken om vergoeding van de behandeling.
  • ​Publicatie
    Om ook andere artsen, onderzoekers en patiënten kennis te kunnen laten nemen van de resultaten van deze  redelijk nieuwe behandeling, kunnen deze door ons worden gepubliceerd. Bij publicatie van resultaten zorgen wij er voor dat de gegevens niet naar u zijn terug te leiden.
  • Toestemming
    Voor de start van de behandeling wordt u mondeling, maar ook als schriftelijk geïnformeerd over de mogelijke voor- en nadelen van behandeling met ketamine, over de mogelijke kosten en over het eventueel anoniem publiceren van uw gegevens. Daarna moet u  schriftelijk toestemming (informed consent) geven voor de behandeling. Het is daarom belangrijk dat u de informatie die wij geven begrijpt. Als u de informatie niet begrijpt, geven wij graag meer uitleg.
  • Rechten en plichten: privacy
    U zult soms informatie krijgen over de andere patiënten doordat u samen een behandeling volgt. We vragen u zorgvuldig met deze informatie om te gaan en elkaars privacy te respecteren. Meer informatie over uw rechten, plichten en privacy vindt u op de UMCG site rechten en plichten.​​​


Veiligheid en bijwerkingen

Over het algemeen is de ketaminebehandeling veilig. Toch zijn er een aantal risico’s en lichamelijke en psychische bijwerkingen bekend.

De belangrijkste bekende risico’s van het gebruik van ketamine zijn leverfunctieproblemen, urinewegproblemen, cognitieve problemen en verslavingsproblematiek. Deze kunnen optreden wanneer ketamine een langere tijd en in hogere doseringen wordt gebruikt.

De meest voorkomende lichamelijke bijwerkingen zijn hoofdpijn, duizeligheid,  stijging van de bloedruk en hartfrequentie, wazig zien, suffig zijn en misselijkheid.  Psychische bijwerkingen kunnen  zijn angst, dissociatie, agitatie, euforie, wanen of ongebruikelijke gedachten en apathie. De meeste bijwerkingen treden vrij snel na inname van de ketamine op en worden binnen een tot enkele uren minder of zijn dan helemaal verdwenen. 

Wij letten tijdens de behandeling goed op of deze bijwerkingen bij u ook voorkomen. Door  deze mogelijke bijwerkingen raden wij u af om op de dag van de ketaminebehandeling zelf auto te rijden of machines te bedienen.

Vrage​n 

Heeft u nog vragen, dan kunt u contact opnemen met een medewerker van de ketaminebehandeling, via het algemene nummer van het UCP, telefoonnummer (050) 361 20 08​.​​​​​​​​

Behandelteam  

Het behandelteam van de ketaminebehandeling bestaat uit:

  • psychiaters
  • artsen (al dan niet) in opleiding tot psychiater
  • een psycholoog
  • verpleegkundigen
  • een psychomotore therapeut
  • een arbeidstherapeut
  • een beeldende therapeut.