•  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Schedelbasistumor

Print 
​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​
​​​​​Schedelbasistumor​ | Onderz​​​​oek en diagnose | Behandeling | Behan​delteam​​​
​ ​

De onderkant van de schedel, onder en voor de hersenen en de hersenstam, noemen we de schedelbasis. Als cellen in de schedelbasis ongecontroleerd gaan delen, kan er een tumor ontstaan. Zo’n tumor heet een schedelbasistumor.

Verschil met hersentumor

Een schedelbasistumor wordt soms verward met een hersentumor, maar het zijn 2 verschillende tumorsoorten. Een schedelbasistumor ontstaat buiten het hersenweefsel. Deze tumor groeit in of rond de bodem van de schedel en de hersenvliezen. Een hersentumor groeit vanuit het hersenweefsel zelf en zit binnen de hersenvliezen.

Hoe vaak komt het voor?

Schedelbasistumoren komen heel weinig voor. Hoe vaak ze voorkomen, verschilt per tumorsoort.

Soorten schedelbasistumoren

Schedelbasistumoren zijn meestal goedaardig. Dat betekent dat ze niet doorgroeien in de weefsels om de tumor heen en niet uitzaaien. Toch kan zo’n tumor gevaarlijk zijn, vooral als deze vlakbij een belangrijk hersendeel zit. Een kwaadaardige schedelbasistumor noemen we een sarcoom of kanker. Zo’n tumor kan wel uitzaaien. Er zijn verschillende soorten schedelbasistumoren, zoals:

  • brughoektumor
  • hersenvliestumor
  • paraganglioom
  • chondrosarcoom
  • chordoom
  • multipel myeloom

Brughoektumor

Een brughoektumor zit meestal bij de gehoor- en evenwichtszenuw die in de brughoek ligt. De brughoek is een klein gebied tussen het rotsbeen, de hersenstam en de kleine hersenen. Brughoektumoren zijn goedaardig en groeien meestal heel langzaam of niet. Elk jaar horen ongeveer 320 mensen in Nederland dat ze de ziekte hebben. De tumor ontstaat uit schwanncellen van de zenuwschede en heet ook wel vestibularis-schwannoom

Hersenvliestumor

Een hersenvliestumor ontstaat uit cellen van het hersenvlies. Het hersenvlies ligt rond de hersenen en het ruggenmerg. Hersenvliestumoren zijn bijna altijd goedaardig en groeien langzaam. Elk jaar krijgen ongeveer 450-500 mensen in Nederland te horen dat ze de ziekte hebben. Een hersenvliestumor heet ook wel een meningeoom.

Paraganglioom

Een paraganglioom ontstaat uit cellen in het autonome zenuwstelsel. Dit is een bepaald deel van het zenuwstelsel. In de schedelbasis zit deze tumor in de hals of in het oor, dichtbij zenuwen en bloedvaten. Een paraganglioom groeit langzaam en is bijna altijd goedaardig. Elk jaar krijgen ongeveer 85 mensen in Nederland te horen dat ze de ziekte hebben. Een paraganglioom heet ook wel een glomustumor.

Chondrosarcoom

Een chondrosarcoom ontstaat uit cellen in het kraakbeen. Kraakbeen is een laagje weefsel op het uiteinde van botten en gewrichten, onder andere aan de basis van de schedel. Chondrosarcomen zijn kwaadaardig en groeien meestal langzaam. ​

Chordoom

Een chordoom ontstaat uit cellen van de chorda dorsalis. Dit is een weefsel dat alleen in embryo's voorkomt en dat zich later ontwikkelt tot de wervelkolom. Er kunnen bij deze ontwikkeling cellen van de chorda dorsalis achterblijven. Daaruit kan een chordoom ontstaan. Deze tumor zit dus langs de wervelkolom, onder andere aan de basis van de schedel. Een chordoom is kwaadaardig en groeit meestal langzaam. Elke jaar krijgen ongeveer 17 mensen in Nederland te horen dat ze de ziekte hebben.

Multipel myeloom

Multipel myeloom ontstaat uit plasmacellen in het beenmerg. Beenmerg is het weefsel binnenin onze botten, ook in de schedelbasis. Deze tumor is kwaadaardig en kan zich via het bloed snel verspreiden. Jaarlijks krijgen ongeveer 1.200 mensen in Nederland te horen dat ze de ziekte hebben. Multipel myeloom wordt ook wel de ziekte van Kahler genoemd.

Botwoekering in de schedelbasis

Naast tumoren kunnen er ook goedaardige botwoekeringen voorkomen in de schedelbasis. Fibreuze dysplasie of osteoom, bijvoorbeeld. Fibreuze dysplasie is een botziekte waarbij gezond bot verandert in ziek bot. Het zieke bot is minder sterk en breekt of buigt sneller dan gezond bot. Een osteoom is een gezwel dat ontstaat in het botweefsel, vaak van de botten van de schedel en het gezicht.

Oorzaken schedelbasistumor

Het is meestal onduidelijk hoe een tumor in de schedelbasis ontstaat. Bij een heel klein deel van de goedaardige tumoren speelt erfelijkheid een rol.

Klachten en symptomen

Er lopen zenuwen en bloedvaten door de schedelbasis, bijvoorbeeld naar de keel, de oren en de ogen. Daardoor kunnen tumoren in dit gebied allerlei klachten geven. Welke dit zijn, hangt af van de plek, de grootte en het soort tumor. Vaak zijn het algemene klachten die ook een hele andere oorzaak kunnen hebben, zoals hoofdpijn, slecht horen of zien en duizeligheid.

Schedelbasistumoren en erfelijkheid

Een schedelbasistumor kan erfelijk zijn, maar dit komt heel weinig voor. Paragangliomen kunnen erfelijk zijn, bijvoorbeeld. Mensen met de erfelijke ziekte neurofibromatose type 2 hebben meer kans om aan 2 kanten van de schedelbasis een brughoektumor te krijgen.