•  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Behandeling endeldarmkanker

Print 
​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​
​​​​​Endeldarmkanker​​​ | Onderz​​​​oek en diagnose | Behandeling | Behan​delteam​​​
​​​​​

​​​​Als bij u endeldarmkanker is vastgesteld, maken we samen met u een behandelplan. Hoe dit plan eruitziet, verschilt per persoon en is afhankelijk van uw situatie. Het behandelteam kijkt daarvoor onder meer naar de grootte en kenmerken van de tumor. En naar eventuele uitzaaiingen.

Een behandeling voor kanker kan bedoeld zijn om u te genezen. Als dat niet mogelijk is, behandelen we om de levenskwaliteit te verbeteren en/of, als dat kan, om uw leven te verlengen.

Behandelmogelijkheden

Er zijn verschillende behandelmogelijkheden bij endeldarmkanker​. Uw behandelplan bestaat uit 1 of meer van deze behandelingen:

  • endoscopische behandelingen ESD, EMR en EFTR
  • bestraling
  • operatie
  • c​hemotherapie​
  • stoma
  • radiofrequente ablatie

Meerdere gesprekken

Voordat uw behandeling begint, heeft u altijd meerdere afspraken om de behandeling te bespreken. U krijgt daarvoor brieven en uitgebreide informatie.

Endoscopische behandelingen

Oppervlakkig groeiende endeldarmkanker kunnen we endoscopisch behandelen. We halen de tumor dan weg via een endoscoop, zodat een operatie niet nodig is. Het doel is u te genezen. Er zijn verschillende endoscopische ​behandeltechnieken: ESD, EMR en EFTR. Welke voor u het beste is, hangt af van de grootte, de kenmerken en de plaats van de tumor.

Bestraling

Bestraling​ is meestal de eerste stap bij de behandeling van endeldarmkanker. Dit is een ‘voorbestraling’: u wordt eerst bestraald en daarna meestal geopereerd. Deze behandeling is bedoeld om u te genezen. U wordt kort of lang bestraald.

Als u een kleine tumor heeft, wordt u kort bestraald: 5 dagen achter elkaar elke dag. Dit is om de kans dat de tumor na de operatie terugkomt te verkleinen. Meestal krijgt u de operatie in de week nadat u bent bestraald. Soms wachten we 6 weken en krijgt u eerst nog een CT-scan en een MRI-scan.

Is de tumor groter en moeilijk te verwijderen, dan bestralen we langer: 5 of 6 weken lang elke werkdag. Dit combineren we vaak met chemotherapie in tabletvorm, om de kankercellen gevoeliger te maken voor de bestraling. De behandeling is erop gericht de tumor te verkleinen. Ongeveer 10-12 weken na de bestraling krijgt u een operatie.

Soms kunnen we de tumor ook na een langere bestralingsperiode niet helemaal weghalen. We kunnen u dan tijdens de operatie gericht een extra dosis bestraling geven. Dit heet intra-operatieve brachytherapie. Daarmee verkleinen we de kans dat de tumor terugkomt.

Als u niet meer beter wordt, kan bestraling soms klachten verminderen en uw kwaliteit van leven verbeteren.

Operatie

Welke operatie u krijgt om de endeldarmtumor te verwijderen, hangt af van de plaats, de kenmerken en de grootte van de tumor. De gevolgen van de operatie verschillen dan ook per persoon.

Soms doen we een kijkoperatie waarbij we opereren via kleine gaatjes in de buik. Dit heet een laparoscopie. Maar het gebeurt ook dat we een ‘open’ operatie moeten doen, waarbij we opereren via de buik. Soms gebruiken we daarbij een operatierobot: de Da Vinci-robot.

Heel oppervlakkig groeiende tumoren in de endeldarm kunnen via een buis in de anus worden verwijderd. Deze operatietechniek heet transanale endoscopische microchirurgie (TEM). Voor deze operatie verwijzen we u door naar een ander ziekenhuis, meestal het Medisch Centrum Leeuwarden. Grotere tumoren verwijderen we via de buik of de anus. Dit gebeurt wel in het UMCG.

De endeldarm ligt in een buis van vetweefsel, het mesorectum. Meestal kunnen we de tumor en alle lymfeklieren van de endeldarm in 1 keer weghalen door deze buis helemaal weg te halen. Deze operatie heet totale mesorectale excisie.

Als de endeldarm doorgroeit, bijvoorbeeld tot in de vagina, de baarmoeder, de zaadblaasjes, de prostaat of de spieren van de bekkenbodem, is er een grotere operatie nodig om de tumor te verwijderen. We verwijderen dan ook delen van andere organen.

Uitzaaiingen van endeldarmkanker zitten meestal in de lever en soms in de longen of op het buikvlies. Vaak kunnen ze weggehaald worden met een operatie.

Chemotherapie

Soms adviseert het behandelteam chemotherapie​ in combinatie met bestraling voordat u wordt geopereerd. Deze behandeling heet chemoradiatie en is erop gericht kankercellen gevoeliger te maken voor de bestraling.

Soms adviseren we chemotherapie in combinatie met operaties en bestraling als u uitzaaiingen heeft. Bij uitzaaiingen op het buikvlies kunnen we een HIPEC-procedure doen. Dit is een vorm van chemotherapie waarbij we de buikholte spoelen met verwarmde anti-kankermedicijnen. Het doel van deze behandelingen is de kanker te remmen of te stoppen.

We geven soms ook chemotherapie om leveruitzaaiingen kleiner te maken, zodat we ze kunnen opereren of een andere plaatselijke behandeling kunnen geven.

Chemotherapie kan soms uitgezaaide endeldarmkanker remmen of tijdelijk tot stilstand brengen als u niet meer beter wordt. Het doel van de behandeling is het verminderen van uw klachten en verlengen van uw leven.

Stoma

Soms krijgt u een stoma voordat we de tumor weghalen. Bijvoorbeeld als u buikklachten heeft omdat de tumor de darm afsluit. Een stoma is een opening voor poep of urine. Een stoma wordt gemaakt wordt door een stukje darm via een gaatje in de buik naar buiten te brengen en vast te maken aan de huid daaromheen. Het aanleggen van een stoma is ingrijpend en kan tijdelijk of blijvend zijn.

Een tumor die heel dicht bij de anus ligt, kunnen we alleen verwijderen als we ook de anus weghalen. U krijgt dan een definitief stoma. Als we de anus en het laatste deel van de endeldarm niet hoeven weghalen​​, maken we een nieuwe verbinding met de darm. Om deze verbinding te beschermen, kunnen we een tijdelijk stoma aanleggen. De verbinding kan dan beter herstellen omdat er geen ontlasting meer langsloopt. Bij goed herstel krijgt u een nieuwe operatie waarbij we de​ tijdelijke stoma weer verwijderen.

Een nieuwe verbinding tussen 2 delen van de darm kan voor problemen zorgen. Als deze verbinding loslaat of opengaat, is er een nieuwe operatie nodig om de buik schoon te maken en meestal leggen we dan een definitief stoma aan. Het kan ook zijn dat u heel vaak naar de wc moet. Sommige patiënten kiezen daarom voor een definitief stoma. Als de tumor niet te verwijderen is en uw endeldarm daardoor afgesloten raakt, kunt u ook een definitief stoma krijgen.

Radiofrequente ablatie

Uitzaaiingen van endeldarmkanker in de lever kunnen soms behandeld worden met radiofrequente ablatie (RFA). We branden dan de uitzaaiing weg, zodat deze niet meer kan groeien.

Controle en nazorg

Als u bent behandeld, heeft u na ongeveer 2 weken een controleafspraak. We bespreken dan het resultaat met u. En we laten u weten of u verdere behandeling nodig heeft. Na uw behandeling(en) maakt u afspraken over controles. Hoe vaak, hoelang en bij wie u onder controle blijft, hangt af van uw situatie.