• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Reizen en vakantie

Print 

​​Na een levertransplantatie zijn buitenlandse reizen vanaf 1 jaar na de transplantatie zeker weer mogelijk. Het is wel belangrijk om voorafgaand aan het boeken van een reis goed uit te zoeken of het reisdoel voor u wel geschikt is en welke voorzorgsmaatregelen nodig zijn. Informatie kunt u daarover inwinnen bij de GGD in uw woonplaats, zij hebben meer kennis van zaken op dit gebied dan het ziekenhuis. 

Zo kunnen reizen naar een exotische bestemming extra risicovol voor u zijn omdat u een verhoogd risico op infecties heeft door uw medicijngebruik, ook al heeft u alle voorzorgsmaatregelen getroffen. U moet daarbij denken aan tuberculose, luchtweginfecties, darminfecties, malaria en andere ziekten. Hieronder vindt u informatie die u kan helpen om een leuke en verantwoorde reisbestemming te kiezen. De genoemde websites geven aanvullende informatie.

Wanneer mag ik op vakantie naar het buitenland?

Het is verstandig om in het eerste jaar na uw transplantatie een vakantieadres in Nederland te zoeken. U bent in deze periode gevoeliger voor infecties en u wordt nog regelmatig gecontroleerd door het UMCG. Bovendien heeft u tijdens dit eerste jaar nog relatief veel medicijnveranderingen. Of het daarna verstandig is om naar het buitenland te gaan hangt af van uw gezondheid en van de werking van uw lever. Zo zijn er patiënten met galwegproblemen die regelmatig last hebben van een ontsteking en daarvoor opgenomen moeten worden in het ziekenhuis. Men moet zich dan afvragen of het dan verstandig is om naar het buitenland te gaan.

Waar moet u op letten bij het kiezen van een bestemming in het buitenland?

Voordat u uw bestemming kiest en een reis bespreekt is het belangrijk om u te laten informeren over de kwaliteit van de gezondheidszorg, de hygiëne, het infectierisico, de UV-belasting door de zon en de benodigde vaccinaties. Deze informatie kunt u krijgen bij de Reizigersadvisering van de GGD in uw woonplaats of bij een 'Travel Clinic'. De GGD-arts kan in geval van twijfel altijd overleggen met de MDL-arts levertransplantatie of met de kinderarts in het UMCG.

Mag ik gevaccineerd worden?

Alleen 'niet-levende vaccins' zijn toegestaan. Adviezen over vaccinatie zijn afhankelijk van reisdoel, reisduur, manier van reizen en persoonlijke factoren, zoals het hebben van een afweerstoornis door het medicijngebruik na de levertransplantatie, diabetes, vaccinaties die u in het verleden hebt gehad, enz. Vaccinaties zullen u slechts beperkt beschermen. Doel van een vaccinatie is het aanmaken van antistoffen die ziektekiemen herkennen. Gebruik van medicijnen tegen afstoting vermindert de aanmaak van deze antistoffen.

Moet ik aanvullende medicijnen meenemen voor reizigersdiarree of andere infecties?

Het is lastig om daar in algemene zin iets over te zeggen, onder meer omdat het afhankelijk is van uw bestemming. Overleg met de GGD-arts (vooral bij exotische bestemmingen) of het meenemen van aanvullende medicijnen gewenst is. Vertel dat u een levertransplantatie hebt gehad en dat u medicijnen tegen afstoting gebruikt. Ook kan de apotheek u adviseren.

Welke reisadviezen kunnen verder gegeven worden?

  • Zorg voor een reis- en annuleringsverzekering. Neem de polis en het telefoonnummer van de hulpdienst mee.
  • Neem voor de zekerheid extra medicijnen mee en verdeel ze over uw handbagage tijdens een vliegreis (in de laadruimte van een vliegtuig kan de temperatuur erg laag zijn of het kan er vriezen). Zo kunt u ook een gedeelte van de medicijnen aan uw reispartner geven.
  • Neem uw Europees Medisch Paspoort mee. Dit paspoort gebruikt u voor de douane en, in geval van ziekte, voor de behandelend arts. Dit paspoort is, zonodig, voor volwassenen aan te vragen bij het Secretariaat Levertransplantatie (tel: 050-3613351).
  • Vraag een medicijnoverzicht aan bij uw Apotheek. Dit gebruikt u voor de douane en, in geval van ziekte, voor de behandelend arts.
  • De apotheek kan u ook advies geven over medicijninname wanneer u naar een reisbestemming gaat met veel tijdsverschil.
  • Zorg voor goede bescherming tegen insecten/muggen.
  • Vertel uw complete medische geschiedenis in geval van ziekte.
  • Drink geen kraanwater, eet geen rauwkost (wordt met kraanwater schoon gemaakt). Als het warm weer is moet u extra drinken!!!
  • Gebruik geen ijsblokjes in uw drinken, ijsblokjes worden met kraanwater gemaakt.
  • Gebruik geen water uit flessen wanneer de verzegeling is verbroken, bijv. in een hotel. De flessen worden soms met kraanwater gevuld.
  • Wees alert op de kwaliteit en hygiëne van het voedsel, eet geen (half)rauw vlees, vis of kip.
  • Bij valpartijen of open wonden een tetanusvaccinatie overwegen, tenzij een eerdere vaccinatie nog werkzaam is.
  • Zwem niet in zoet, ondiep water vanwege botulisme, blauwe alg, enz. zonder te weten of de zwemkwaliteit goed is. Zwemmen in zee is geen probleem.
  • Wees voorzichtig met de zon en gebruik zonnebrandcrème met een beschermingsfactor die past bij uw huidtype.
  • Het risico op trombose tijdens langdurige (vlieg)reizen wordt nog onderzocht, maar het is altijd goed om tijdens vliegreizen veel te drinken en regelmatig even te bewegen in het gangpad.
  • Veilig vrijen: neem condooms mee uit Nederland. Condooms zijn in het buitenland minder makkelijk verkrijgbaar en de kwaliteit kan slechter zijn. Doe condooms in de handbagage tijdens een vliegreis; de lage temperatuur in de laadruimte van een vliegtuig kan de condooms beschadigen.
  • Handgel met alcohol meenemen. Regelmatig gebruiken.
  • Voor transplantatie beter letten op vaccinaties voor de toekomst. ORS, zouttabletten, Imodium, antibiotica meenemen (azitromycine)
  • Veel landen hebben een drinkwater en rioleringssysteem dat niet intact is. Hepatitis A: laag aantal viruspartikels is al voldoende om te besmetten. Voedsel kan bron van besmetting zijn. Handen wassen beschermt niet volledig.
  • Immuunglobulines hebben korte werkingsduur. Halfwaardetijd van 21 dagen.
  • Hepatitis A vaccin (= dood vaccin), 2 vaccinaties in gezond persoon geeft long-lasting protection van zo’n 25 jaar (niet na Tx). Afweer na vaccinatie wordt in de lymfeklieren van de oksel gemaakt. Mensen kunnen klagen over pijnlijke zwelling oksel.
  • Cellcept is een krachtige remmer van het afweersysteem. Patiënten die Cellcept gebruiken hebben minder baat bij een vaccinatie dan patiënten die andere afweerremmers gebruiken, dan zijn immuunglobulines beter. Je moet dan wel rekening houden met de halfwaardetijd van de IgG, en bij lange reizen regelen dat er opnieuw IgG wordt toegediend.
  • Herhaling van vaccinaties bij transplantatiepatiënten is goed en zinvol. Bijvoorbeeld: Hep A vaccinatie
  • 1e prik: T-cellen die HepA herkennen stijgen.B-cellen maken antistoffen en er ontstaan memorycellen
  • 2e prik. Er zijn al antistoffen aanwezig, je krijgt een stijging van IgG + betere aanpassing van de antistoffen, kortom een betere kwaliteit.
  • Gele koorts: Levend vaccin, gaat zich delen ion het bloed. Vaccin beschermt gezonde mensen levenslang.
  • Na vaccinatie is er kans op: encephalitis en gele koortsziekte (kans op multiorgaanfalen). Reden waarom tx-patië​nten deze vaccinatie niet mogen hebben. Oplossing: (1) een andere bestemming kiezen of (2) antistoffen meten (als iemand voor TX gevaccineerd is of als iemand van oorsprong uit een land komt waar Gele Koorts heerst, bijv. asielzoekers). Je kunt dit dan in een officiële verklaring laten opnemen. Gele koorts is het enige vaccin waar landen vaccinatie voor kunnen eisen. Zelfs als je vanuit een land komt waar GK niet heerst en je gaat naar een land waar het ook niet heerst! De WHO heeft hier richtlijnen voor.
  • Zelfs met een verklaring dat je voldoende antistoffen tegen GK hebt, kan de douane van een land je 6 dagen vast zetten op een luchthaven vanwege de incubatietijd GK.
  • GEVAAR!!: sommige landen waar GK wel heerst eisen geen GK-vaccinatie, bijv. Gambia
  • Reizigersdiarree (BMJ Infect Dis 2011;11:322
  • Meenemen: ORS, veel drinken, zouttabletten, Imodium
  • NOOIT NORIT nemen Norit bindt de ontlasting + de werkzame medicijnen (o.a. afweerremmers)
  • Risicofactoren diarree
  • Gebruik antacida, protonpompremmers (3 x zoveel kans op reizigersdiarree) zo mogelijk stoppen voor de reis
  • Landen met een lage Human Development Index (HDI)
  • Verblijf in luxe hotels!!!!
  • Handen wassen halveert het risico, daarnaast handgel op alcoholbasis gebruiken
  • ORS voorkomt uitdroging (ook voor Diabeten te gebruiken). Uitdroging geeft risico op toxiciteit van geneesmiddelen
  • Antibiotica meenemen en direct starten als je diarree krijgt.
  • Echter, er is een toenemende wereldwijde resistentie tegen ESBL, vooral in India, ZuidOoost-Azië. Ciproxin meegeven heeft niet zoveel zin meer (70% resistentie). Advies is nu om azitromycine mee te geven. In tegenstelling tot de adviezen van de apotheker kan dit middel wel samen met tacrolimus worden gebruikt. Echter, 70% van de salmonella’s is ook al resistent voor azitromycine
  • Zonexpositie kan opflikkering van herpes Simplex geven en van het humaan papillomavirus.
  • Voor het ontstaan van huidca is er ongeveer 7 keer schade aan vooraf gegaan door ernstige verbrandingen (al op kinderleeftijd). Iedere verbranding geeft DNA-schade.
  • Advies:
    • Zelfcontrole
    • Verstandig zonnen, niet tussen 11.00 en 15.00 uur
    • Zonnebrandcrème paar uur insmeren, Waterproof ook. Royaal aanbrengen. SPF Factor 15 is voldoende
    • Pet, zonnebril, t-shirt
    • Zonnebrandcrème (wordt getest op UVB en niet op UVA. UVA geeft geen verbranding, beide kunnen wel huidkanker geven). Ook op Spitsbergen en Antarctica moet je smeren!


 Informatie via Internet

Veel meer informatie over reisadviezen kunt u op het Internet vinden. Zoektermen zijn: afweerstoornis, transplantatie + reizen

Landelijk coördinatiecentrum reizigersadvisering
Vakantie boeken? GGD bezoeken! Adressen van GGD’s
GGD Reizigersadvisering
Medicijnen op reis
Zwemwaterkwaliteit Nederland
Wereldgezondheidsorganisatie, Travel and Health (engelstalig)​
Informatie over reizen met een afweerstoornis

Volg ons op sociale mediaFacebook LinkedIn Twitter Youtube Instagram