• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Oog voor het onzichtbare

Print 

De rol van de Medische Microbiologie bij transplantatie

Door Alex Friedrich en Annelies Riezebos-Brilman, afdeling Medische Microbiologie

De transplantatiepatiënt is voor de Medische Microbiologie (MMB) een bijzondere patiënt. Om afstoting van de lever te voorkomen wordt de eigen afweer na de transplantatie onderdrukt, waardoor de ontvanger gevoeliger wordt voor infecties. Daarnaast wordt een orgaan van een ander (de donor) geïmplanteerd, waardoor soms micro-organismen worden mee getransplanteerd.

Bij transplantatie zijn er vier belangrijke infectieroutes te onderscheiden. Als eerste kunnen namelijk micro-organismen, zoals virussen en bacteriën die we allemaal bij ons dragen, reactiveren en ziekte veroorzaken als gevolg van de onderdrukte afweer. Als tweede kunnen de micro-organismen die met de lever zijn mee getransplanteerd een infectie geven bij de ontvanger. Vervolgens kunnen er tijdens de operatie of opname infecties met micro-organismen worden opgelopen, die in het bijzonder voorkomen in ziekenhuizen, de zogenoemde ‘zorggerelateerde infecties’. En als laatste zijn er de micro-organismen die kunnen worden opgelopen buiten het ziekenhuis, via het eten of tijdens contact met andere zieke mensen en/of dieren, de zogenoemde ‘omgevingsgerelateerde infecties’.

De MMB speelt een belangrijke rol bij het voorkomen van infecties en zodra ze toch ontstaan ze zo snel mogelijk te detecteren en een adequate behandeling te adviseren. Hiervoor is naast kennis een snelle, betrouwbare en up-to-date diagnostiek nodig en een goede samenwerking met de behandelaars. Deze brugfunctie is kenmerkend voor de arts-microbioloog. De resultaten in het laboratorium worden vertaald naar de kliniek. Ter illustratie: al voordat de transplantatie plaatsvindt, is er een eerste contact met de MMB. Alle beoogde transplantatiepatiënten en hun donoren worden voorafgaand aan de transplantatie gescreend voor een groot aantal micro-organismen.

Infectiepreventie in het UMCG

Binnen de afdeling MMB zijn er voor de patiëntenzorg en diagnostiek twee diagnostische secties: de Klinische Virologie en Klinische Bacteriologie. Daarnaast is er de sectie Infectiepreventie. De hoofdtaken van de secties zijn de preventie en snelle diagnostiek van infecties en infectieziekten ten behoeve van de veiligheid en de betere behandeling van de patiënten in het UMCG.
De sectie Infectiepreventie heeft als taak de veiligheid van patiënten, medewerkers en familieleden te verbeteren en patiënten te beschermen tegen zorggerelateerde infecties (ziekenhuisinfecties). Bij de sectie Infectiepreventie werken artsen-microbioloog en ziekenhuishygiënisten. Door de sectie Infectiepreventie wordt binnen de afdeling microbiologisch contactonderzoek gedaan bij patiënten en medewerkers. Ook worden er onder andere oppervlaktes, endoscopen en water onderzocht om microbiologische risico’s op te sporen. Hiernaast houdt de sectie zich bezig met microbiologische en epidemiologische surveillance en moleculaire typering, om uitbraken van micro-organismen zo snel mogelijk op te sporen en in de toekomst te voorkomen.

Het Infectiepreventie Netwerk

Samen met ruim 100 link-nurses en 30 link-docs wordt een UMCG-breed infectiepreventienetwerk (IPN) gevormd. Verschillende onderzoeksprojecten worden in samenwerking met de sectie Infectiepreventie gedaan en zijn gefocust op de moleculaire epidemiologie van bijzonder resistente micro-organismen (BRMO), zoals MRSA, ESBL, VRE. Ook is er aandacht voor de virussen met betrekking tot zorggerelateerde infecties, zoals Influenza (‘griep’) en het norovirus (verwekker van diarree). Om een beter inzicht te krijgen in de verspreiding van deze micro-organismen binnen het UMCG en in de regio worden met behulp van mathematische modellering netwerkanalyses gemaakt van deze microbiologische gegevens. Uit dit onderzoek blijkt dat verpleegafdelingen binnen het UMCG, maar ook de ziekenhuizen in de hele regio, met elkaar verbonden zijn door de uitwisseling van patiënten. Hierop zou de interventie, en dus infectiepreventieve maatregelen, moeten worden aangepast.

Voor een succesvolle uitvoering van het beleid is daarom een nauwe en gestructureerde samenwerking nodig tussen de betrokken afdelingen en MMB. Dit gebeurt binnen het UMCG door middel van Infectiepreventieteams (IPT’s). Zij zijn georganiseerd per verpleegafdeling en vormen de motor van de infectiepreventie in samenwerking met de artsen-microbioloog en de ziekenhuishygiënisten. Ook bieden zij de juiste balans tussen preventie, opsporing en handelen, waarbij de som van de samenwerking meer zal zijn dan de losse componenten samen.

Meer informatie over de Medische Microbiologie vindt u op onze website (link onderaan de pagina).