• Home
  • Contact
  •  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Meest gestelde vragen

Print 

 

Wat zijn chromosomen en wat is DNA?

Ieder mens is opgebouwd uit hele kleine bouwsteentjes die cellen heten. Iedere cel bevat 46 chromosomen, dat zijn de dragers van de erfelijke aanleg (als het ware het hele programma van opdrachten dat de groei, ontwikkeling en werking van ons lichaam regelt). Deze chromosomen krijgen wij van onze ouders. Samen bevatten alle chromosomen tienduizenden verschillende erfelijke eigenschappen, die genen worden genoemd. Deze genen bestaan uit een stof die DNA heet. In dit DNA ligt dus de informatie voor al onze erfelijke eigenschappen vastgelegd.

 

Als bij mij DNA-onderzoek wordt gedaan om te kijken of ik een erfelijke aanleg heb, kan dan ook gezien worden of ik toevallig ook een andere aandoening in aanleg heb?

Nee. Bij DNA-onderzoek wordt alleen gekeken naar de erfelijke aanleg voor de aandoening die met u besproken is. Er wordt alleen dat bepaalde stukje DNA ‘gelezen’ en niet ook allerlei andere stukjes.

 

Is het mogelijk dat ik onverwachts een uitslag krijg te horen van iets wat ik niet zou willen weten?

Bij erfelijkheidsonderzoek worden soms onverwachte bevindingen gedaan. In het algemeen zal de behandelaar deze mogelijkheid van tevoren met u bespreken, omdat hij zich verplicht voelt u alles eerlijk te vertellen. Als u op dit punt vragen heeft, doet u er goed aan deze zo vroeg mogelijk met uw behandelaar te bespreken.

 

Als bij mij DNA-onderzoek wordt gedaan om te kijken of ik een erfelijke aanleg heb, kan dan ook gezien worden of ik al verschijnselen van die aandoening heb of wanneer ik die ga krijgen?

Nee. Bij DNA-onderzoek is het alleen mogelijk vast te stellen of de erfelijke aanleg aanwezig is of niet. Uw behandelaar zal met u bespreken hoe en op welke leeftijd die aandoening zich kan uiten.

 

Kan met DNA-onderzoek aangetoond worden of een vader ook echt de biologische vader is?

Ja dat kan. Alleen wordt dit DNA-onderzoek, dat vaderschaps-onderzoek wordt genoemd, niet in het UMCG gedaan. In Nederland zijn er twee speciale laboratoria waar dit vaderschaps-onderzoek plaatsvindt. Sanquin in Amsterdam (020) 512 31 78 en het Forensisch laboratorium in Leiden (071) 527 43 18.
Afhankelijk van het soort DNA-onderzoek dat in een familie gedaan wordt, komt het in zeldzame gevallen wel eens aan het licht dat een vader niet de biologische vader is. In het algemeen wordt deze niet-medische (en ook ongevraagde) bevinding alleen met de ouders besproken als dat belangrijk is voor het begrijpen en gebruiken van de uitkomst van het DNA-onderzoek.

 

Kan DNA-onderzoek op iedere leeftijd worden gedaan?

DNA-onderzoek kan op iedere leeftijd plaatsvinden, zelfs al heel vroeg in de zwangerschap bij het nog ongeboren kind. Bij gezonde kinderen onder de 18 jaar wordt echter alleen DNA-onderzoek gedaan als dat van belang is voor de medische behandeling van het kind op jonge leeftijd. Onderzoek naar dragerschap van een erfelijke aanleg wordt daarom in principe alleen gedaan als iemand 18 jaar of ouder is. We vinden namelijk dat kinderen later zelf vrij moeten zijn om te beslissen of ze willen weten of zij drager zijn van een bepaalde erfelijke aandoening en op welke leeftijd ze dat willen laten onderzoeken.

 

Wat doet het laboratorium na onderzoek met het afgenomen lichaamsmateriaal?

Voor DNA- of chromosomenonderzoek wordt meestal bloed gebruikt, maar soms ook weefsel. Uw behandelaar stuurt dit materiaal naar het laboratorium van de afdeling Genetica van het UMCG. Hier wordt het materiaal onderzocht en bewaard.
 Voor een universitair medisch centrum is het belangrijk dat er een archief van normaal, ziek of veranderend weefsel wordt opgebouwd. Daarom wordt in sommige gevallen een deel van het bij u afgenomen materiaal (zoals bloed of weefsel) bewaard om later te gebruiken voor controles of wetenschappelijk onderzoek. Het materiaal wordt in dit geval alleen gecodeerd gebruikt, waardoor uw persoonsgegevens voor de onderzoekers onbekend blijven en uw privacy beschermd blijft. Als u niet wilt dat uw lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek wordt gebruikt, dan wordt dit gerespecteerd. U kunt dit doorgeven aan uw behandelaar. Die zal daarvan een aantekening maken in uw medisch dossier.
Het lichaamsmateriaal kan ook bewaard worden voor uw eigen erfelijkheidsonderzoek. Dit is bijvoorbeeld het geval als er bij het DNA-onderzoek nu niets gevonden wordt, en in de toekomst nieuw onderzoek mogelijk wordt voor de erfelijke aandoening waarom het gaat. Uw behandelaar zal een dergelijke situatie met u bespreken en er uitleg over geven. Want hiervoor is altijd vooraf uw toestemming noodzakelijk.

Volg ons op sociale mediaFacebook LinkedIn Twitter Youtube Instagram