•  NL 
  • Login medewerkers
  • mijnUMCG

Sondevoeding Expert Day

Print 

Op dinsdag 15 november 2016 vond de Sondevoeding Expert Day plaats in het Universitair Medisch Centrum Groningen. Een bijeenkomst voor diëtisten en verpleegkundigen uit de eerste, tweede en derde lijn uit de provincie Groningen. Het doel was om de kennis over sondevoeding te vergroten en de transmurale samenwerking tussen de verschillende partijen te verbeteren. De 150 enthousiaste deelnemers konden hun kennis vergroten door naar interessante sprekers te luisteren van het Martini Ziekenhuis, Nutricia Advanced Medical Nutrition, Buurtzorg, Diëtistenpraktijk Carin Pool en het UMCG. Daarnaast was er veel ruimte voor vragen en discussie waarmee de eerste stap is gezet richting de verbetering van transmurale zorg voor sondevoeding patiënten.

Sondevoeding: vanuit de ogen van een patiënt   

Hoe beleeft een patiënt het krijgen van sondevoeding en verandert zijn leven hierdoor? Kees Diemel, sondevoeding patiënt, was aanwezig om zijn ervaringen als patiënt te delen met de aanwezige zorgprofessionals. Voor veel mensen is hij geen onbekende. Kees deelt graag zijn ervaringen als patiënt en is één van de gezichten van de campagne ‘Dieet dit - Dieet dat’, een campagne van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten. Door veel verschillende klachten en operaties, is hij sinds 10 jaar volledig afhankelijk van sondevoeding. Dit met alle gevolgen van dien, niet alleen voor hemzelf maar ook voor zijn gezin. Eten is een groot onderdeel van het sociale leven. Zelf eten kan hij niet meer, al eet hij voor de smaak af en toe een snoepje. Desondanks kookt hij met veel plezier een uitgebreide, smaakvolle maaltijd voor zijn gezin, zonder te kunnen proeven.

Volgens Kees is het leven met sondevoeding goed te doen, mits je een goed vangnet van familie, vrienden en professionals om je heen hebt. Hij ziet graag een kennisverbetering bij zorgprofessionals en hoopt dat er goed geluisterd wordt naar de patiënt.

Verfrissing basiskennis  

Wanneer start je sondevoeding en welk soort sonde gebruik je? Een vraag waarop Tjesco Massaro, Medical affairs manager van Nutricia, onder andere op in ging. Sondevoeding is er voor patiënten die door ziekte niet voldoende kunnen eten en drinken. Bij opname in het ziekenhuis is 14 tot 15 procent van de patiënten reeds ondervoed, vooral oncologiepatiënten is een hoog risico groep. Eerst kun je proberen de dagelijkse voeding aan te passen, maar als dat onvoldoende resultaat geeft of gaat geven, is het noodzakelijk om een medische voeding te gebruiken, dit kan sondevoeding zijn.

Voedingszorg is basiszorg; aandacht voor de voeding dient standaard onderdeel van de behandeling van de patiënt te zijn. Een optimale voedingstoestand van de patiënt is belangrijk voor herstel en kwaliteit van leven. Studies hebben aangetoond dat een goede voedingstoestand bijdraagt aan een sneller herstel, minder kans op complicaties en een betere algehele conditie. Het is belangrijk om aandacht te hebben voor voldoende eiwitinname. Algemeen bekend is dat de eiwitbehoefte tijdens ziekte twee keer zo hoog is als bij gezonde mensen. Daarnaast mag voldoende energie-inname bij de behandeling van ondervoeding niet ontbreken.

Technische aspecten  

Methilda Hoekstra en Nanja Kuper, verpleegkundigen  van het Technisch Voedingsteam Darmfalencentrum UMCG gingen op de technische aspecten in. Welk type sonde plaats je, voed je in de maag of in de darm? Hoe lang verwacht je dat de sonde nodig is? Wanneer wissel je de sonde en wie doet dit? Hoe bepaal je de lengte van de sonde en hoe weet je of deze goed zit? Voor het plaatsen van sondes is een landelijke richtlijn van de VenVN, waarin de lengtebepaling volgens de NEX-tabel wordt gehanteerd.

Een sonde inbrengen kan lastig zijn. Enige ervaring is van belang om de handeling overtuigd en doortastend uit te voeren. Neem de tijd, leg goed uit wat er gebeurt en wat je gaat doen. Weet dat angst, kokhalzen, en tranen er doorgaans bij horen. Veel verpleegkundigen zijn geneigd de sonde bij het inbrengen te ver omhoog de neus in te schuiven. Dat is onprettig voor de patiënt en bovendien stuit je dan op de neusholte en wil de sonde niet verder. Het is ook belangrijk om de sonde na plaatsing goed te fixeren. Dit kan met voorgevormde neuspleisters, met touwtjes of met wangpleisters. Plak de sonde niet altijd op dezelfde plek vast, om decubitus te voorkomen. Overweeg bij langduriger sonde-gebruik een sonde via de buikwand. Overleg met het Technisch Voedingsteam over de mogelijkheden.

Vanuit de zaal waren er veel vragen, waar de verpleegkundigen uitgebreid op in gingen. Een onderwerp wat aan bod kwam was hoe je de ligging van de sonde kunt controleren als het niet lukt om aspiraat op te trekken en om de PH te bepalen. Een tip: gebruik de ‘ranjatest’ als je geen aspiraat kunt opzuigen om te controleren of de sonde goed ligt. “Geef, wanneer de patiënt dit drinken kan, een paar slokken ranja. Als je gekleurde ranjavloeistof optrekt via de sonde weet je dat je goed zit. Doe vervolgens voor de zekerheid de PH test. De PH van ranja is 2,5-3,5” De ranjatest is echter alleen mogelijk als de patiënt goed te instrueren is en kan slikken. Neem bij twijfel, vragen of problemen met sondes altijd contact op met de verpleegkundigen van het Technisch Voedingsteam of diëtisten van het ziekenhuis.

Verbetering transmurale samenwerking  

Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomst was de transmurale samenwerking. Een sondevoeding patiënt komt met veel zorgprofessionals en -instanties in aanraking. Om duidelijk een beeld te schetsen welke aspecten een rol spelen bij het voeden middels sondevoeding en welke zorgprofessionals erbij betrokken zijn, is gekozen om een casus te bespreken met de fictieve patiënt genaamd meneer Jansen. Het traject werd besproken door Bertine Welink-Lamberts (diëtist UMCG), Hilde Westerhuis (diëtist Martini Ziekenhuis), Eza Vos-Niehof (transferverpleegkundige), Astrid Verzuu - Swadberg (Buurtzorg) en Carin Pool (eerstelijns diëtist). Tijdens de interactieve sessie kwamen diverse onderwerpen aan bod en waren er de nodige discussies. Dit zorgde ervoor dat er een duidelijk beeld ontstond van waar de knelpunten liggen en waar behoefte aan is. Wat kan er verbeterd worden?  En wat gaat er al goed?

De bijeenkomst is een eerste stap in de goede richting om de transmurale samenwerking te verbeteren en de kennis omtrent sondevoeding te vergroten. Nutricia hecht er grote waarde aan dat alle zorgprofessionals weten hoe ze moeten omgaan met kunstvoeding en wil zich hiervoor in de toekomst blijven inzetten. Het UMCG, Martini Ziekenhuis en de eerste en derde lijn zetten stappen om kennis en informatie onderling beter te delen, waardoor de kwaliteit van de transmurale zorg wordt verhoogd. Dit alles in het kader voor optimale patiëntenzorg.

Volg ons op sociale mediaFacebook LinkedIn Twitter Youtube Instagram