• Home
  •  EN 
  • Employee login

De kansen van "Revalidatie, Sport en Bewegen"

Print 
12 October 2017

Regelmatig bewegen is belangrijk voor onze gezondheid. Dat weten we. Maar helaas lukt het niet iedereen om voldoende te bewegen. Vooral voor mensen met een lichamelijke beperking of chronische aandoening blijkt dit lastig te zijn. Soms durven mensen niet te bewegen met hun beperking, weten ze niet waar ze terecht kunnen of sluit het aanbod van sport- en beweegactiviteiten niet aan bij hetgeen wat zij leuk vinden. In andere woorden, mensen met een beperking ervaren soms andere belemmeringen om te bewegen dan mensen zonder beperking. 

Gezien de vele gezondheidsvoordelen van regelmatig bewegen - die ook, en misschien nog wel meer, gelden voor mensen met een beperking - is het van belang om bewegen en sporten te stimuleren bij deze doelgroep. Maar hoe doe je dat dan? En hoe bereik je deze heterogene groep mensen? Eerder onderzoek heeft laten zien dat tijdens en direct na de revalidatiebehandeling een goede timing en een ideale setting is om sport en bewegen te stimuleren. Tijdens de revalidatiebehandeling kunnen mensen in een veilige omgeving verschillende beweegactiviteiten uitproberen en ontdekken wat ze leuk vinden. Maar dit blijkt niet voldoende te zijn om de actieve leefstijl op de lange termijn vol te houden. Hiervoor is het van belang om patiënten ook na de revalidatie verder te begeleiden. Daarom is het programma Revalidatie, Sport en Bewegen ontwikkeld. Dit programma richt zich op het stimuleren van bewegen en sport bij mensen met een lichamelijk beperking en/of chronische aandoening tijdens en na een revalidatiebehandeling. In de afgelopen jaren (2012-2015) is dit programma landelijke uitgerold in de Nederlandse revalidatiezorg onder verantwoordelijkheid van Stichting Special Heroes Nederland en met behulp van financiële middelen van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Deze landelijke uitrol van Revalidatie, Sport en Bewegen gaf en geeft nog steeds unieke kansen voor professionals, onderzoekers én patiënten in de Nederlandse revalidatiezorg. ​

​Kansen voor de revalidatiepraktijk

Allereerst geeft Revalidatie, Sport en Bewegen kansen voor alle professionals in de revalidatiezorg. Met de implementatie van het programma in de revalidatie-instelling wordt sport en bewegen, en het stimuleren daarvan, een vast onderdeel van elke revalidatiebehandeling. Het resultaat is dat elke patiënt tijdens de behandeling in contact komt met verschillende sport- en/of beweegactiviteiten. Het aangepast sporten wordt daarmee (nog) meer op de kaart gezet. 

Een ander belangrijk en essentieel onderdeel van het programma Revalidatie, Sport en Bewegen is het opzetten van een Sportloket. Vanuit het Sportloket worden patiënten begeleid om de actieve leefstijl die zij tijdens hun behandeling hebben ontwikkeld, thuis ook voort te zetten. Hiervoor ontvangen patiënten verschillende (telefonische) gesprekken met de sport- en beweegconsulent van het Sportloket. Als onderdeel van deze begeleiding kunnen patiënten bijvoorbeeld doorverwezen worden naar een sport- of beweegactiviteit in de regio. Het Sportloket, en daarmee het programma Revalidatie, Sport en Bewegen, legt dus de verbinding tussen de revalidatiezorg en de sport- en beweegmogelijkheden in de omgeving. 

Daarnaast hebben de consulenten van het Sportloket tijdens de landelijke uitrol van het programma Revalidatie, Sport en Bewegen de kans gekregen om zich te scholen in Motivational Interviewing. Motivational Interviewing, oftewel motiverende gespreksvoering, is een methode om patiënten te motiveren tot een gedragsverandering, waarbij het uitgangspunt is dat de motivatie tot gedragsverandering vanuit de patiënt zelf komt en dus niet van buiten wordt opgelegd. Daarmee is deze gesprektechniek zeer succesvol in het realiseren van een gedragsverandering. Voor succesvol resultaat is een goede scholing in Motivational Interviewing essentieel. Revalidatie, Sport en Bewegen beidt verschillende intensieve cursussen in Motivational Interviewing voor professionals in de revalidatiezorg. Deze scholing wordt door vrijwel alle professionals als zeer waardevol ervaren, niet alleen voor het stimuleren van een actieve leefstijl, maar ook voor het begeleiden van patiënten in algemene zin. Revalidatie, Sport en Bewegen draagt daarmee ook bij aan de verbetering van de kwaliteit van de geleverde zorg. ​

​Kansen voor wetenschappelijk onderzoek

Daarnaast geeft Revalidatie, Sport en Bewegen een unieke kans voor het opzetten en uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek. Hiervoor is de ReSpAct studie opgezet (www.respact.nl​). ReSpAct staat voor Revalidatie, Sport en Actieve leefstijl en is een landelijk multicenter longitudinaal cohort onderzoek naar het programma Revalidatie, Sport en Bewegen. Binnen de ReSpAct studie zijn data verzameld op verschillende niveaus (professional en patiënt), met verschillende meetinstrumenten (online registratiesysteem, vragenlijsten, interviews) en op verschillende momenten in de tijd. Zo zijn ruim 70 professionals en ruim 1700 patiënten geïncludeerd in het onderzoek ReSpAct. Het beweeggedrag, gezondheid en zorggebruik van deelnemende patiënten is tot een jaar na ontslag gedetailleerd bevraagd en in kaart gebracht. Dit heeft geresulteerd in een unieke en rijke dataset waar vele vragen vanuit een onderzoeks-, praktijk- en beleidsperspectief mee beantwoord zijn. 

​Kansen voor de patiënt

Tot slot biedt het programma Revalidatie, Sport en Bewegen unieke kansen voor de patiënt. Patiënten kunnen tijdens hun revalidatiebehandeling verschillende sport- en beweegactiviteiten uitproberen. Zij kunnen ontdekken waar hun interesses liggen en wat ze leuk vinden. En dat allemaal in een veilige omgeving en onder goede begeleiding van hun therapeuten. Maar dan volgt de periode na de revalidatie, waarin zij de stap moeten maken naar bewegen en sporten in de samenleving. Deze stap is voor veel mensen erg spannend. Het programma Revalidatie, Sport en Bewegen geeft patiënten de kans om hierin begeleid te worden. De consulent van het Sportloket gaat samen met de patiënt op zoek naar een activiteit die bij hem/haar past. Uiteindelijk moet dit leiden tot een blijvende actieve leefstijl, wat op de lange termijn positief bijdraagt aan een gezond leven. ​

​Tot slot

Bent u benieuwd hoe de betrokken professionals, onderzoekers en patiënten hun kansen binnen het programma Revalidatie, Sport en Bewegen in de afgelopen jaren hebben benut? In mijn proefschrift ‘ReSpAct: Rehabilitation, Sports and Active Lifestyle’ kunt u hier alles over lezen. Op maandag 16 oktober, 14.30 zal ik dit proefschrift verdedigen in het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen.

Voorafgaand aan deze verdediging zal op 16 oktober om 10.00 uur het minisymposium “Revalidatie, Sport en Bewegen: de Toekomst” plaatsvinden in het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). Dit minisymposium wordt georganiseerd door het Kenniscentrum Sport en Stichting Special Heroes Nederland in samenwerking met de onderzoeksgroep ReSpAct van het UMCG. Hier kunt u zich aanmelden voor dit symposium. 

​Femke de Groot - Hoekstra
​Promovenda ReSpAct, Centrum voor Bewegingswetenschappen en ​revalidatiegeneeskunde van het UMCG. Vanaf 1 november is Femke werkzaam als post-doc onderzoeker bij de UBC in Kelowna (Canada).​​

Follow us on social mediaTwitter