• Home (Dutch)
  • Contact
  •  EN 
  • Employee login

Omgaan met de media

Print 

​​​​Onderzoekers van het UMCG komen regelmatig in de publiciteit. Dat is om verschillende redenen belangrijk. In het UMCG wordt veel, goed en voor het publiek relevant onderzoek gedaan. Publiciteit maakt dat zichtbaar. Dit versterkt de reputatie van het UMCG als onderzoeksinstelling en vergroot de naamsbekendheid van onderzoekers en onderzoeksgroepen. Bovendien kan via de media verantwoor-ding worden afgelegd over de besteding van gemeenschapsgeld. Publiciteit en media-aandacht brengen echter ook risico's met zich mee. Het is niet altijd eenvoudig om wetenschappelijke inzichten begrijpelijk voor het voetlicht te brengen. Bovendien wordt publiciteit vaak gestuurd door belangen van derden. Daarnaast lijken sommige media meer geïnteresseerd te zijn in een primeur met positieve uitkomst, dan in de negatieve kanten die ook aan een bepaald onderzoek kunnen zitten. Onderzoekers moeten zich daarom realiseren dat het omgaan met de media andere vaardigheden vereist dan het bedrijven van wetenschap. Hiertoe is de ‘Leidraad omgang met de media en beeld- en geluidopnamen voor medewerkers van het UMCG van toepassing. In deze leidraad is ook het ‘Mediaprotocol UMCG’ opgenomen. 

Professionele ondersteuning hierbij is onontbeerlijk. Daarom dient de publiciteit over wetenschappelijk onderzoek altijd via de persvoorlichters van het UMCG te verlopen.

De RUG en het UMCG hebben daarnaast onderling afspraken gemaakt over gezamenlijke communicatie rondom wetenschappelijk onderzoek.​

Zorgvuldigheid bij contacten met media

Verantwoord populariseren van wetenschappelijk onderzoek kan heel lastig zijn. Dat geldt voor medisch onderzoek wellicht nog wel meer dan voor andere takken van wetenschap. Bijna elk medisch-wetenschappelijk onderzoek raakt immers aan patiëntenbelangen. Zo kunnen té enthousiaste uitspraken verwachtingen wekken bij patiënten die later niet zijn waar te maken. Zorgvuldigheid is daarom geboden bij uitspraken over mogelijke klinische toepassingen van fundamenteel onderzoek. ​

Meer informatie  

Menig 'medische doorbraak' heeft de huiskamer bereikt omdat de onderzoeker zich meer door opwindende, theoretische vergezichten liet leiden, dan door de feitelijke reikwijdte van de bereikte resultaten. Bij de presentatie van klinisch onderzoek is een zelfde zorgvuldigheid vereist. Bijvoorbeeld als het gaat om de vraag welke patiënten precies baat kunnen hebben bij een nieuw geneesmiddel, of de feitelijke beschikbaarheid van een nieuw middel voor patiënten. Voorzichtigheid is ook vereist als tussentijdse onderzoeksresultaten op succes wijzen. De verleiding is dan groot om voortijdig met uitkomsten naar buiten te treden. 

​Publiciteit door derden 

Onderzoekers kunnen geconfronteerd worden met de wens van financiers of opdrachtgevers om de publiciteit niet zelf, maar door de financier of opdrachtgever te laten verzorgen. Dat is meestal niet gewenst.​

Meer informatie   

Publiciteit door derden kan twijfel zaaien over de onafhankelijkheid van het onderzoek, bijvoorbeeld wanneer de publiciteit wordt gestuurd door commerciële motieven. Uitgangspunt is dat de eigen instelling altijd de publiciteit verzorgt. Eventueel kunnen de persvoorlichters met opdrachtgevers een afspraak maken over een taakverdeling. Door de publiciteit van het keurmerk van het UMCG te voorzien, wordt de onafhankelijkheid van het onderzoek benadrukt. Helderheid over de financiering kan eventuele twijfel hierover voorkomen. 

​Pub​liciteit rond wetenschappelijke publicaties

Bij belangwekkende wetenschappelijke publicaties is het raadzaam om al in een vroeg stadium contact op te nemen met een van de persvoorlichters. Dat geldt zeker als er veel media-aandacht wordt verwacht, als de resultaten van het onderzoek gemakkelijk tot misverstanden kunnen leiden of als het onderzoek raakt aan een controversieel onderwerp. ​

Meer informatie  

Ook dient rekening gehouden te worden met de strenge richtlijnen die gelden als een manuscript in een wetenschappelijk tijdschrift wordt gepubliceerd. Dan is voortijdige publiciteit vaak ongewenst. De persvoorlichters bekijken samen met de onderzoeker de mogelijkheden voor publiciteit: of het onderwerp nieuwswaardig is, welke middelen geschikt zijn om het nieuws te brengen en bereiden de onderzoeker voor op een eventueel interview met een journalist. Meer informatie is te vinden in de brochure ‘Contacten met de media voor wetenschappers’ op het UMCG-intranet onder UMC-staf, Communicatie.

​​Social media 

Bij het gebruik van social media is het belangrijk een aantal zaken in acht te nemen. Social media biedt enerzijds kansen: een onderzoeker kan zich aansluiten bij netwerken, resultaten van onderzoek delen met collega-onderzoekers van andere instituten, inzicht krijgen in andere vakgebieden en een beeld krijgen van wat leeft onder bepaalde (doel)groepen. Anderzijds is datgene wat via social media gepost wordt, voor altijd zichtbaar en altijd te herleiden tot de auteur van het bericht en daaraan zijn risico’s verbonden. ​

Meer informatie  

Bedenk bij het delen van berichten over bijvoorbeeld onderzoek of nieuwe medische behandelingen of deze het beste op eigen titel of via een corporate UMCG-account gedeeld kan worden. Denk aan de interactie, signalen en gevolgen van een post op social media. Realiseer je dat je als social media gebruiker niet alleen wordt gezien als een persoon, maar ook gezien kan worden als UMCG-vertegenwoordiger van een bepaalde beroepsgroep en als ambassadeur van het UMCG. Het is daarom van belang de scheiding te behouden tussen persoonlijk en professioneel gebruik en je te allen tijde te onthouden van ongefundeerde uitspraken of commentaren. 

​​Tot slot geldt ook bij het gebruik van social media dat er geen (vertrouwelijke) informatie over patiënten of collega’s dan wel herleidbare informatie gepost wordt. Via UMC-Staf Communicatie is de ‘​Handreiking voor UMCG'ers bij gebruik van social media beschikbaar en de KNMG heeft de ‘Artsen en Social Media - Handreiking voor artsen​​ uitgebracht.​​