Alvleesklierkanker: over de ziekte

Alvleesklierkanker is een ernstige ziekte die vaak pas laat wordt ontdekt. Vaak zit de tumor er al een tijd voordat iemand klachten krijgt.

Als cellen in de alvleesklier ongecontroleerd gaan delen, kan er een kwaadaardige tumor ontstaan. Zo’n tumor heet alvleesklierkanker of pancreascarcinoom.

De alvleesklier is een langwerpig orgaan boven in de buik dat onder andere bestaat uit exocriene cellen en endocriene cellen. De exocriene cellen maken enzymen die helpen bij het verteren van voedsel. De endocriene cellen maken hormonen, zoals insuline en glucagon die de hoeveelheid suiker in het bloed regelen.

Soorten alvleesklierkanker

Alvleesklierkanker ontstaat in 95% van de gevallen in de exocriene cellen. Heel soms ontstaat een tumor in de endocriene cellen, maar dat is erg zeldzaam. Er kunnen verschillende tumoren in de alvleesklier ontstaan:

  • adenocarcinoom, ontstaat in de afvoerbuisjes en is de meest voorkomende tumor in de alvleesklier
  • acinaircelcarcinoom, ontstaat in cellen die enzymen maken en is heel zeldzaam
  • pseudopapillaire tumor, heet ook wel Hamoudi-tumor en komt heel weinig voor
  • neuro-endocriene tumor (NET), ontstaat in de neuro-endocriene cellen en is zeldzaam
  • als iemand de zeldzame erfelijke zieke MEN 1-syndroom heeft, kan er een tumor in de alvleesklier ontstaan

Hoe vaak komt het voor?

Alvleesklierkanker komt de laatste jaren steeds vaker voor. Elk jaar krijgen ongeveer 2.400 mensen in Nederland te horen dat ze de ziekte hebben. De meeste van hen zijn ouder dan 60 jaar. Mannen krijgen iets vaker alvleesklierkanker dan vrouwen.

  • Vaak krijgt iemand pas klachten als hij de ziekte al langer heeft. Mogelijke klachten zijn:

    • pijn bovenin of middenin de buik of in de rug
    • minder zin in eten hebben
    • afvallen zonder duidelijke oorzaak
    • geelzucht, gele huid en geel oogwit
    • jeuk
    • lichtgekleurde of vettige poep
    • donkere plas
    • moeilijk kunnen slikken
    • een opgeblazen gevoel hebben
    • misselijk zijn, overgeven, diarree
    • vaak moe en minder fit zijn

    Ga bij deze klachten altijd voor de zekerheid naar uw (huis)arts. Die kan u naar ons verwijzen als dat nodig is.


  • Hoe alvleesklierkanker ontstaat is vaak onduidelijk. Wel is bekend dat bepaalde zaken de kans erop kunnen vergroten:

    • alvleesklierontsteking die niet overgaat
    • roken
    • alcohol drinken
    • diabetes type 2 hebben
    • alvleeskliercystes hebben

  • Alvleesklierkanker kan erfelijk zijn. Dit komt bij 5-10% van de patiënten voor. Er zijn ook een aantal erfelijke ziektes die de kans op alvleesklierkanker kunnen vergroten:

    • erfelijke aanleg voor borst- en eierstokkanker
    • erfelijk melanoom
    • de ziekte van Von Hippel-Lindau
    • Familiare adenomateuze polyposis (FAP)
    • Peutz-jegherssyndroom
    • Lynch-syndroom

Klachten en symptomen

Vaak krijgt iemand pas klachten als hij de ziekte al langer heeft. Mogelijke klachten zijn:

  • pijn bovenin of middenin de buik of in de rug
  • minder zin in eten hebben
  • afvallen zonder duidelijke oorzaak
  • geelzucht, gele huid en geel oogwit
  • jeuk
  • lichtgekleurde of vettige poep
  • donkere plas
  • moeilijk kunnen slikken
  • een opgeblazen gevoel hebben
  • misselijk zijn, overgeven, diarree
  • vaak moe en minder fit zijn

Ga bij deze klachten altijd voor de zekerheid naar uw (huis)arts. Die kan u naar ons verwijzen als dat nodig is.

Oorzaken

Hoe alvleesklierkanker ontstaat is vaak onduidelijk. Wel is bekend dat bepaalde zaken de kans erop kunnen vergroten:

  • alvleesklierontsteking die niet overgaat
  • roken
  • alcohol drinken
  • diabetes type 2 hebben
  • alvleeskliercystes hebben

Alvleesklierkanker en erfelijkheid

Alvleesklierkanker kan erfelijk zijn. Dit komt bij 5-10% van de patiënten voor. Er zijn ook een aantal erfelijke ziektes die de kans op alvleesklierkanker kunnen vergroten:

  • erfelijke aanleg voor borst- en eierstokkanker
  • erfelijk melanoom
  • de ziekte van Von Hippel-Lindau
  • Familiare adenomateuze polyposis (FAP)
  • Peutz-jegherssyndroom
  • Lynch-syndroom

Levensverwachting

Het is moeilijk om iets algemeens te zeggen over of iemand met kanker beter kan worden. Of hoelang iemand nog leeft als beter worden niet meer kan. Dat hangt namelijk heel erg af van bijvoorbeeld welke soort kanker iemand heeft en of er uitzaaiingen zijn. Een arts kan hier wel meer over vertellen.

Heeft u nog vragen?

U kunt onze verpleegkundig casemanagers van de Gastro-intestinale oncologie (GIO) bellen. U kunt ook een e-mail sturen.