In overleg met uw orthodontist heeft u gekozen voor een behandeling met vaste apparatuur. Dit is apparatuur die vast zit in uw mond: er worden plaatjes (brackets) op uw tanden geplakt en om uw kiezen worden metalen banden gelegd. U leest hier informatie over het plaatsen en het onderhouden van uw vaste apparatuur.
Niet alle handelingen die hier zijn beschreven, worden door de orthodontist gedaan. Sommige handelingen worden verricht door andere medewerkers op de polikliniek zoals de orthodontist in opleiding of de mondhygiënist. Voor het gemak staat overal in deze tekst orthodontist.
Plaatsen vaste apparatuur
Vaste apparatuur wordt in twee stappen in uw mond geplaatst. Tijdens de eerste afspraak brengt de orthodontist de brackets aan en plaatst hij elastieken tussen uw kiezen. Tijdens de tweede afspraak worden de elastieken verwijderd en zet de orthodontist de metalen banden om uw kiezen vast. Ook verbindt hij tijdens de tweede afspraak met een draad de brackets met elkaar.
Eerste afspraak
Nadat u heeft plaatsgenomen in de stoel krijgt u een klem in uw mond. Deze klem zorgt ervoor dat tijdens het plaatsen van de brackets uw mond goed toegankelijk is en dat er geen vocht op uw tanden komt. Na het plaatsen van de klem maakt de orthodontist uw tanden goed schoon en droog. Om de brackets goed vast te maken wordt de oppervlakte van uw tanden wat ruwer gemaakt. U krijgt hiervoor een vloeistof op uw tanden die wat zuur smaakt. Nadat de vloeistof is weggespoeld, zet de orthodontist de brackets stuk voor stuk op uw tanden vast met lijm. U voelt hier niets van.
Om uw kiezen krijgt u metalen banden. Omdat kiezen vaak dicht tegen elkaar aangedrukt staan, krijgt u eerst tot de tweede afspraak elastieken tussen uw kiezen. Deze elastieken zullen uw kiezen iets uit elkaar duwen en daarmee ruimte maken voor de metalen banden. Wanneer de elastieken tussen de eerste en tweede afspraak vanzelf loskomen is er voldoende ruimte tussen de kiezen ontstaan. U hoeft dan geen contact op te nemen met de polikliniek.
Tweede afspraak
Tijdens de tweede afspraak worden de metalen banden om uw kiezen geplaatst. Eerst verwijdert de orthodontist de elastieken tussen uw kiezen. Daarna worden de banden eerst gepast. Ze moeten namelijk nauw aansluiten op uw kiezen. Nadat de banden zijn gepast zet de orthodontist ze vast met een soort cement. Als de metalen banden in uw mond zitten, is het mogelijk de brackets met elkaar te verbinden met een draad. De draad wordt door de oogjes van de metalen banden en de brackets geschoven. Daarna wordt de draad vastgezet aan de brackets met kleine elastiekjes of ijzerdraadjes.
Wennen
Na het plaatsen van de brackets moet u wennen aan de uitsteeksels op de tanden en kiezen. Soms ontstaan er wat irritaties in de wang, op de lippen of op de tong. De irritaties verdwijnen meestal na enkele dagen. Als er scherpe uitsteeksels aan de beugel zitten kunt u deze met een was afdekken. Deze was krijgt u mee na uw eerste afspraak.
Nadat de vaste apparatuur volledig is geplaatst, komt er spanning op uw tanden en kiezen. Hierdoor kunnen uw tanden en kiezen pijn doen; het kauwen en afhappen is dan wat gevoelig. Na enkele dagen nemen deze klachten af. Blijven de klachten of worden ze erger, neem dan contact op met de polikliniek.
Tandenpoetsen met vaste apparatuur
U moet tijdens het dragen van de vaste apparatuur extra aandacht besteden aan uw mondverzorging. Zo moet u goed om de brackets en bandjes heen poetsen. Ook de apparatuur zelf moet goed schoongehouden worden. Verder is het verstandig om regelmatig tandflos of tandenstokers te gebruiken om uw tandvlees te onderhouden. De mondhygiënist legt u uit hoe u uw gebit en uw vaste apparatuur het best kunt onderhouden.
Regels over eten en drinken
- U mag geen harde dingen afbijten omdat de brackets hierdoor kunnen afbreken van uw tanden. Het is dus aan te raden geen appels, nootjes of krokant stokbrood te eten.
- Matig het gebruik van etenswaren en dranken met veel suiker, deze hebben een negatieve invloed op uw tanden. In het bijzonder omdat uw tanden nu niet eenvoudig schoon zijn te houden.
Witte brackets
Naast metalen brackets bestaan er ook witte keramische brackets. Deze vallen minder op in de mond, maar hebben wel een aantal nadelen:
- ze zijn duurder (de extra kosten worden niet vergoed);
- ze zijn kwetsbaarder;
- ze kunnen de duur van uw behandeling nadelig beïnvloeden;
- ze kunnen een risico voor uw tandglazuur vormen.
- Ook zijn de witte brackets niet voor iedereen mogelijk, bijvoorbeeld voor mensen met verzwakt tandglazuur. Als u witte brackets overweegt bespreek dit dan vooraf goed met uw orthodontist.
Problemen met vaste apparatuur
Als u problemen heeft met uw apparatuur neem dan contact op met de polikliniek.
Behandelduur
Het is niet mogelijk om vooraf (en tussentijds) precies aan te geven hoelang uw orthodontische behandeling gaat duren. De duur en het resultaat van uw behandeling zijn afhankelijk van meerdere factoren, zoals: het aanpassingsvermogen van uw mond, uw doorzettingsvermogen en uw medewerking. Bovendien verschilt de biologische reactie van het gebit, de kaken en de mondspieren op de behandeling sterk per persoon.
Gemiddeld duurt een orthodontische behandeling twee tot drie jaar. Daarna volgt er nog een afbouwperiode (retentieperiode) van minstens een jaar. Deze tijd is nodig om uw gebit en kaken zo goed mogelijk in de nieuwe stand te laten vastgroeien.
Retentieperiode
Nadat de vaste apparatuur is verwijderd hebben uw tanden de neiging om weer in de oude stand te gaan staan. Daarom krijgt u meestal na uw vaste apparatuur een retentie-apparaat. Deze zorgt ervoor dat uw gebit zo goed mogelijk in de gecorrigeerde stand blijft staan.
Er zijn meerdere soorten retentie-apparaten. Vaak krijgt u uitneembare apparatuur die u in het begin dag en nacht moet dragen. Na verloop van tijd hoeft u uw apparatuur alleen nog 's nachts te dragen. Een ander retentieapparaat is de spalk. Dat is een dunne metalen draad die achter uw tanden wordt vastgelijmd. De spalk is vrijwel onzichtbaar en levert doorgaans weinig problemen op. In de regel blijft de spalk jarenlang zitten. U hoeft u voor de spalk niet meer naar de orthodontist. Uw tandarts neemt de controle over.
Meer informatie
Als u uw afspraak wilt verzetten of afzeggen, kunt u contact opnemen met de medische administratie van de polikliniek Orthodontie. Deze is op werkdagen van 8.45 tot 12.15 uur en van 13.15 tot 17.00 uur te bereiken op telefoonnummer (050) 361 00 50.
Voor informatie over patiëntenverenigingen, andere gezondheidszorginstellingen, de gang van zaken in het UMCG, opmerkingen en klachten, kunt u contact opnemen met Patiënteninformatie. Informatie hierover vindt u via de link onder aan deze pagina.