Als u een bijniertumor heeft, kan deze via een kijkoperatie of een gewone operatie worden verwijderd. U vindt hier informatie over de functie van uw bijnier, symptomen van een bijniertumor, diagnostische onderzoek en de mogelijkheden u met een operatie te behandelen.
De bijnier is een orgaan dat hormonen maakt voor veel verschillende systemen in uw lichaam. Zo maakt de bijnier onder andere een hormoon dat een rol speelt bij de zouthuishouding van uw lichaam. De hormonen worden gemaakt in de schors van uw bijnier. Het binnenste van uw bijnier – het merg – maakt adrenaline. Adrenaline is nodig om uw bloeddruk op peil te houden.
Symptomen bijniertumor
Een bijniertumor (gezwel) is een zeldzame aandoening. Ze komen voor in de schors en in het merg van de bijnier. De meeste zijn goedaardig en veroorzaken geen klachten. Als u wel klachten heeft dan ontstaan die doordat uw bijnier teveel hormonen of adrenaline aanmaakt. Doordat uw bijnier veel verschillende hormonen maakt kan een bijniertumor ook veel verschillende symptomen hebben. Enkele van de mogelijke symptomen zijn een te hoge bloeddruk, overgewicht op de borst, buik en/of billen, en mannelijke haargroei bij vrouwen.
Het onderzoek
Een goedaardige bijniertumor veroorzaakt meestal geen klachten. Hij wordt daardoor vaak bij toeval wordt ontdekt, bijvoorbeeld omdat hij toevallig zichtbaar is op een echo of CT-scan van uw buik. Als bij u op deze wijze een tumor is ontdekt bent u doorverwezen naar een internist voor verder onderzoek. Heeft u wel klachten, dan bent u daarmee waarschijnlijk eerst voor onderzoek bij een internist geweest. Hij heeft na één of meerdere onderzoeken vastgesteld dat een bijniertumor de oorzaak is van uw klachten.
De symptomen die op een tumor in de bijnier kunnen wijzen hebben meestal een heel andere oorzaak. Er zijn daardoor veel verschillende onderzoeken mogelijk die tot de uiteindelijke diagnose kunnen leiden dat u een bijniertumor heeft. Het voert te ver om hier alle mogelijke onderzoeken te beschrijven.
In overleg met uw internist besluit u of u uw bijnier met de tumor laat verwijderen. Als u hiervoor kiest, verwijst de internist u door naar een chirurg voor een operatie. De chirurg heeft soms aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld om te zien of uw bijnier vergroeid is met een aangrenzend orgaan.
De behandeling
Om de tumor te verwijderen moet de chirurg u opereren. Bij grotere tumoren is het nodig uw hele bijnier te verwijderen, bij kleine is het vaak voldoende om slechts een deel te verwijderen. Er zijn twee methodes. Verreweg de meeste tumoren (negentig procent) zijn te verwijderen met een kijkoperatie. Voor de rest is een gewone operatie nodig. Het gaat dan vaak om grote of kwaadaardige tumoren of omdat een kijkoperatie om andere redenen niet mogelijk is, bijvorbeel door eerdere operaties.
Voor beide methodes gaat u onder algehele narcose. Meer informatie over narcose vindt u via de link onder aan deze pagina.
Voorbereiding voor de operatie
U moet voor de operatie nuchter zijn. Dat betekent dat u na de avondmaaltijd op de dag voor uw operatie niet meer mag eten. U mag enkele uren voor de operatie ook niet meer drinken. Roken kan beter enkele dagen tevoren gestaakt worden. Daarnaast is het nodig dat uw dikke darm leeg is. U krijgt hiervoor op de dag voor uw operatie een klysma. Bij een klysma brengt een verpleegkundige op de afdeling wat vloeistof in via uw anus. Deze vloeistof is nodig om uw ontlasting op gang te brengen.
De voorbereiding bij een tumor in uw bijniermerg
Een tumor in het bijniermerg zorgt ervoor dat uw bijnier teveel adrenaline maakt. U krijgt hierdoor een te hoge bloeddruk. Om dit tegen te gaan krijgt u één of twee weken voor de operatie medicijnen om uw bloeddruk te verlagen. Soms wordt u hiervoor opgenomen in het ziekenhuis. Deze opname is nodig omdat de dosering van de medicijnen heel precies moet gebeuren. U wordt door deze medicijnen wat slap of duizelig.
De kijkoperatie
De grootte van uw tumor bepaalt of een kijkoperatie mogelijk is. Als hij kleiner is dan tien centimeter is dit doorgaans mogelijk. Bij een kijkoperatie ligt u op uw zij op de operatietafel en maakt de chirurg vier gaatjes van ongeveer anderhalve centimeter. Eén gaatje is voor de camera, twee zijn voor werkinstrumenten (een klemmetje en een schaartje). Het laatste is nodig voor een instrument om aangrenzende organen opzij te houden. Om voldoende ruimte te hebben om te werken blaast de chirurg uw buik op met koolzuurgas door een van de gaatjes. Vervolgens knipt hij het te verwijderen weefsel los en doet het in een plastic zakje dat hij door een van de gaatjes heeft ingebracht. Daarna trekt hij het zakje weer naar buiten. Als het verwijderde weefsel niet door het gaatje past, knipt de chirurg het in het zakje in stukjes. Doorgaans duurt de operatie tweeënhalf uur.
Er is altijd de kans dat tijdens de kijkoperatie blijkt dat het toch nodig is over te gaan op een gewone operatie. Dit gebeurt bij ongeveer één op de tien kijkoperaties.
De reguliere operatie
Een reguliere operatie is nodig als tijdens de voorbereidende onderzoeken is gebleken dat een kijkoperatie niet mogelijk is. Een van de oorzaken hiervoor is dat uw bijnier te veel vergroeid is met een van de aangrenzende organen. Bij een reguliere operatie maakt de chirurg een snee in uw buik waardoor uw bijnier bloot komt te liggen en hij er vrij zicht op heeft. De chirurg verwijdert nu de bijnier of een deel daarvan en sluit daarna de wond.
Na afloop
Een kijkoperatie is minder ingrijpend dan een gewone. U zult sneller herstellen en naderhand minder klachten hebben. Als er geen complicaties zijn kunt u enkele dagen na de kijkoperatie weer naar huis. Bij een gewone operatie duurt dit meestal een week. Ook het verdere herstel duurt langer bij een gewone operatie.
Als de tumor bij u een te hoge bloeddruk veroorzaakt, krijgt u voor de operatie medicijnen om de bloeddruk te verlagen. Omdat deze medicijnen ook nog werken na het verwijderen van de tumor gaat u na de operatie naar de intensive care. Dit is nodig om het zoeken naar de nieuwe balans voor uw bloeddruk goed te kunnen bewaken. De meeste patienten blijven één nacht op de intensive care.
U komt na de operatie regelmatig terug naar het UMCG voor controle. Dit is nodig om na te gaan of de tumor niet is teruggekomen. Als uw tumor goedaardig is, zijn deze controles na twee jaar niet meer nodig. Bij een kwaadaardige tumor komt u tien jaar terug voor controle. De controles zijn het eerste half jaar ook nodig om te bewaken of uw overgebleven bijnier zijn werk goed doet. Als uw bijnier door de tumor teveel hormonen of adrenaline aanmaakt zal deze overproductie meteen na het verwijderen van de tumor stoppen. Uw overgebleven bijnier heeft vervolgens enige tijd nodig om de productie van deze stoffen over te nemen en ze in de juiste hoeveelheid aan te maken. Doorgaans krijgt u medicijnen om uw lichaam hierbij te helpen. Meestal heeft uw lichaam na een half jaar de juiste balans gevonden.
Complicaties
Zoals bij elke operatie is er ook bij het verwijderen van een tumor aan uw bijnier een kans op complicaties. De belangrijkste hiervan is het risico op een bloeding waardoor de chirurg tijdens de kijkoperatie moet besluiten er een gewone operatie van te maken. Ook is er een kans dat de organen die aan uw bijnier grenzen beschadigd worden tijdens de operatie. Het gaat hier om de uw nier, lever, alvleesklier en milt.