Om de oorzaak van het uitblijven van een zwangerschap op te sporen, kunt u een oriënterend fertiliteitsonderzoek (OFO) krijgen. Eén van de onderdelen hiervan is het onderzoek van het zaad. Hiervoor wordt de man gevraagd sperma in te leveren. Dit wordt daarna in het laboratorium beoordeeld op:
- de hoeveelheid zaadcellen;
- het aantal bewegende zaadcellen;
- de vorm van de zaadcellen;
- de eventuele aanwezigheid van afweerstoffen tegen zaadcellen.
Voorafgaand aan dit onderzoek ontvangt u een formulier van uw arts waarop alle instructies voor het opvangen van zaad staan beschreven.

Het verkrijgen van zaad
Het zaadonderzoek is het meest betrouwbaar wanneer het zaad door masturbatie (zelfbevrediging) wordt verkregen. U kunt zowel thuis als in de kliniek zaad opvangen. De afdeling Voortplantingsgeneeskunde beschikt over twee kamers waar u volledige privacy heeft.
- Het is belangrijk om twee tot vier dagen voorafgaande aan het onderzoek geen zaadlozing te hebben, maar ook niet langer dan zeven dagen te sparen. De reden hiervoor is dat de kwaliteit dan afneemt.
- Plotselinge afkoeling is slecht voor het zaad. Houd het potje vóór de zaadlozing dus een tijdje in de hand, zodat het kan opwarmen. Heeft u het zaad thuis geproduceerd dan is het belangrijk dat u het potje met zaad binnen 1 uur op het laboratorium afgeeft en dat u het potje niet te koud en niet te warm vervoert. Bijvoorbeeld in een tas, broek- of jaszak, of bij vriezend weer op het lichaam.
Kwaliteit zaad
Er zijn zaken die de kwaliteit van het zaad ongunstig kunnen beïnvloeden, zoals:
- koorts;
- een overgevoeligheidsziekte (hooikoorts, astma, uitslag, eczeem, allergie);
- medicijngebruik (brengt u de verpakking mee als u medicijnen gebruikt);
- een operatie onder narcose;
- overgewicht;
- roken, alcoholgebruik of drugsgebruik.
Ook vragen wij u met uw arts te bespreken als er andere omstandigheden zijn waardoor de kwaliteit van het zaad verminderd zou kunnen zijn. Te denken valt aan nachtdienst, werkzaamheden bij hoge temperaturen of met giftige stoffen.
Uitslag onderzoek
De uitslag van het zaadonderzoek krijgt u van uw arts, ongeveer drie weken nadat u het zaad heeft ingeleverd. Bij afwijkingen kan het nodig zijn om dit zaadonderzoek, soms enkele malen, te herhalen.