Het 1-2-Drive onderzoek
Een hersenaandoening kan uw rijgeschiktheid verminderen. Of dit bij u het geval is kunt u in het UMCG laten onderzoeken met een neuropsychologisch onderzoek. Tijdens dit onderzoek kijkt een neuropsycholoog of u nog veilig en vlot als bestuurder van een motorvoertuig aan het verkeer kunt deelnemen. Daarnaast krijgt u advies over revalidatiemogelijkheden.
Een hersenaandoening kan het gevolg zijn van een ongeluk, een hersenziekte, maar ook van aandoeningen die vooral bij ouderen voorkomen. Denk daarbij aan de ziekte van Alzheimer, Parkinson en hersenbloedingen/infarcten.
Wat is rijgeschiktheid?
Rijgeschiktheid is de mate waarin een aandoening de rijvaardigheid en het rijgedrag inperkt. Iemand met de ziekte van Parkinson kan misschien niet meer zo vlot schakelen en het rijgedrag is voorzichtig, maar het verkeersinzicht kan nog wel volledig intact zijn.
Voor wie is het onderzoek?
U kunt op twee manieren doorverwezen worden voor het neuropsychologisch onderzoek naar uw rijgeschiktheid.
- Via het Centraal Bureau Rijvaardigheidbewijzen (CBR).
De medische adviseur van het CBR wil graag meer wil weten over de gevolgen voor uw rijgeschiktheid van uw aandoening. U heeft deze aandoening bijvoorbeeld gemeld in een Eigen Verklaring (de gezondheidverklaring die u invult als u een nieuw rijbewijs of een verlenging aanvraagt).
- Verwijzing specialist.
Een arts, bijvoorbeeld een neuroloog, wil weten wat de invloed is van uw hersenaandoening op uw rijgeschiktheid.
Voorbereiding op het onderzoek
U krijgt voor het onderzoek een brief thuisgestuurd waar alle informatie in staat wat u mee moet nemen. Belangrijk is bijvoorbeeld dat u uw leesbril meeneemt en dat u een lijstje maakt van uw medicijngebruik. Ook is het belangrijk dat u goed uitgerust bent.
Als het mogelijk is mag u uw partner meenemen zodat we die ook wat kunnen vragen over uw rijden.
Het 1-2-Drive onderzoek
Het onderzoek bestaat uit drie onderdelen:
- 1 Een globaal onderzoek dat een uur duurt. Als uw resultaten heel goed of heel slecht zijn is het onderzoek hiermee afgelopen.
- 2 Onderzoek dat ongeveer twee uur duurt en dieper op de problematiek ingaat.
- Drive Een rit in de rijsimulator van een half uur.
In zijn geheel duurt het onderzoek, met een (lunch)pauze inbegrepen, ongeveer vier uur. Wel wordt er rekening gehouden met uw conditie en leeftijd. Er zijn mogelijkheden om het onderzoek wat in te korten.
1 Globaal onderzoek
Het globale onderzoek bestaat uit de volgende onderdelen:
- Screening voor neuro-cognitieve syndromen. Een voorbeeld is het onvermogen om bepaalde handelingen uit te voeren (apraxie).
- Korte neuropsychologische testen om uw rijgeschiktheid te testen.
- Testen van uw visuele waarneming
- Gesprek met u over uw rijervaring, opleiding en ziektegeschiedenis
- Gesprek met uw begeleider over uw ziekteinzicht, persoonlijkheidsverandering en gevaarlijk verkeersgedrag
2 Uitgebreid neuropsychologisch onderzoek
Dit onderzoek is meer toegespitst op uw situatie en gaat dieper in op zaken die aan het licht kwamen in het globale onderzoek. Ook kunnen dingen aan de orde komen die te maken hebben met uw medische situatie. Zo kijkt de neuropsycholoog uitgebreid naar uw ruimtelijke inzicht en uw inzicht in uw aandoening als u een aandoening aan uw rechter hersenhelft (hemisfeer) heeft. Als u de ziekte van Parkinson heeft onderzoekt de arts hoe goed u waarneemt en of u uw aandacht vast kunt houden en goed kunt verdelen.
Drive
Tijdens deze laatste stap rijdt u in de rijsimulator van het UMCG. Deze simulator werkt als een echte auto. Ook kunt u kiezen tussen handgeschakeld en een automatische versnellingsbak. Op drie grote schermen voor u ziet u een weg en een landschap die door de computer worden gemaakt. De schermen zijn zo geplaatst dat u rondom zicht hebt, terwijl u door het virtuele landschap ‘rijdt’ (zie de foto).
De eerste ritten die u maakt zijn zogenaamde slingerritten. In de eerste slingerrit rijdt u over een regelmatig slingerende weg. U rijdt zes stukken van elk zevenhonderd meter. De computer regelt de snelheid. U begint met vijftig km/u. Dit loopt op tot honderd km/u, in stappen van tien km/u. U vindt een filmpje van deze eerste rit via de link onder aan deze pagina.
In de tweede slingerrit bepaalt u zelf de snelheid. De eerste 2100 meter rijdt u met comfortabele snelheid. De laatste 2100 meter moet u zo snel mogelijk rijden terwijl het nog wel veilig is. U rijdt alsof u haast heeft. Onder aan deze pagina vindt u een link naar een kort filmpje van het laatste deel van deze rit.
Tijdens de slingerritten wordt u beoordeeld op:
- uw positie op de weg,
- de mate van slingeren,
- de linker- en rechteroverschrijdingen,
- botsingen.
De derde rit is een stadsrit. U rijdt deze rit alleen als u niet misselijk wordt in de simulator en u tijdens de slingerritten goed genoeg hebt gereden. In de stadsrit rijdt u in een buitenwijk met veel kruisingen in verschillende situaties. Er is veel verkeer op de weg. U moet hier op reageren. Tijdens de rit geeft de computer u gesproken aanwijzingen over waar u naar toe moet. Soms moet u uw route aanpassen aan verkeersborden die u een bepaalde richting uit sturen. Onder aan deze pagina vindt u een link naar een kort filmpje van een stadsrit.
Tijdens de stadsrit beoordeelt de neuropsycholoog u op:
- of u goed op het midden van uw eigen weghelft blijft
- de volgafstand
- uw snelheid
- uw waarneming en kijkstrategie
- uw waarneming van verkeerssignalen
het inhalen en voorbijgaan
- uw gebruik van het stuur, de gaspedalen en eventueel de versnellingspook
- uw verkeersinzicht
- hoe u reageert op wat de andere verkeersdeelnemers doen
Resultaten van het onderzoek
Het onderzoek resulteert in een advies aan het CBR of de verwijzend specialist. De uitslag van het onderzoek kan zijn dat u geschikt of ongeschikt bent om auto te rijden. Ook kan blijken dat u beperkt geschikt bent. U kunt dan bijvoorbeeld slechts voor een beperkte periode autorijden, of alleen in een auto met een automatische versnellingsbak.
Overige informatie
De Minister van Verkeer en Waterstaat stelt eisen vast ten aanzien van de rijgeschiktheid. De afdeling Medische Zaken van het CBR is verantwoordelijk voor de toepassing van de eisen. De eisen staan beschreven in de Regeling Eisen Geschiktheid 2000. U vindt de brochure, samen met meer informatie over rijbewijs en handicaps. U vindt een link naar deze site onder aan deze pagina.