Decubitus ontstaat door langdurige druk op dezelfde plaats. De langdurige druk beschadigt de huid en het onderliggende weefsel. Dit kan leiden tot roodheid van de huid (een milde vorm van decubitus) of zelfs tot diepe wonden (zeer ernstige decubitus). Decubitus wordt in de volksmond ook wel 'doorliggen' of een 'drukplek' genoemd.
Iedereen die veel in bed ligt of in een (rol)stoel zit, kan decubitus krijgen. De kans op decubitus wordt groter, als door ziekte of handicap de zenuwen niet meer, of niet meer voldoende reageren op pijnprikkels.
Hoe ontstaat decubitus?
Decubitus kan ontstaan door druk- en schuifkrachten.
- Drukkrachten: in de huid zitten kleine bloedvaten, die de huid en het weefsel daaronder van voedingsstoffen en zuurstof voorzien. Door drukkrachten op de huid worden deze bloedvaten en het weefsel samengedrukt. De huid en het weefsel krijgen daardoor niet voldoende voedingstoffen en zuurstof. Dit kan tot gevolg hebben dat de cellen afsterven, de huid stuk gaat en er decubitus ontstaat.
- Schuifkrachten: decubitus kan ook ontstaan door schuifkrachten, bijvoorbeeld als u onderuit zakt in bed of in een stoel. De bloedvaten rekken of buigen waardoor ze minder bloed kunnen vervoeren en huidcellen afsterven.
Waar ontstaat decubitus?
De kans op decubitus is het grootst op plaatsen waar het bot dicht onder het oppervlak ligt. Decubitus komt dan ook het meest voor op de stuit, de zitbeenknobbels, heupen, hielen, enkels en ellebogen.
Hoe herkent u decubitus?
Er zijn verschillende gradaties van decubitus, dit worden ook wel ernstgraden genoemd.
- Graad 1: verkleuring (roodheid) van de huid, die niet verdwijnt of wegdrukbaar is.
- Graad 2: oppervlakkige wond (beschadiging), beperkt tot opperhuid en lederhuid. Bijvoorbeeld een blaar of een schaafwond, zonder dat het onderliggend weefsel is beschadigd.
- Graad 3: een diepere wond van huid en onderhuids vetweefsel, zonder dat de onderliggende botten of pezen (spieren) zijn aangetast.
- Graad 4: een diepe wond waarbij de onderliggende botten of pezen (spieren) zijn aangetast, met of zonder schade aan de opperhuid en lederhuid.
Hoe kunt u de kans op decubitus verkleinen?
In het UMCG (ook in het Centrum voor revalidatie, locatie Beatrixoord) zijn decubitus-consulenten werkzaam. Als u een decubituswond heeft of u heeft door uw ziekte of handicap een verhoogd risico op decubitus, dan kan de decubitus-consulent u advies en informatie geven. De consulent kan u een aantal maatregelen geven, waar u decubitus zoveel mogelijk mee kunt voorkomen.
Meer informatie over maatregelen om decubitus te voorkomen, vindt u via de link onder aan deze pagina.
Meer informatie
- Met vragen over de behandeling van decubitus of wanneer u meer informatie wilt, kunt u contact opnemen met de decubitus-consulent van het Centrum voor Revalidatie, locatie Beatrixoord. Het telefoonnummer is (050) 533 86 43.
- Er is een brochure over decubitus. Een link naar deze brochure vindt u onderaan deze pagina.
- Voor informatie over patiëntenverenigingen, andere gezondheidszorginstellingen, de gang van zaken in het UMCG, opmerkingen en klachten, kunt u contact opnemen met de medewerkers van Patiënteninformatie. Informatie hierover vindt u via de link onder aan deze pagina.