Katheters

Print 

Een katheter is een medisch hulpmiddel. Er zijn veel verschillende soorten katheters. Hieronder volgt een overzicht van de katheters die op de afdeling Urologie regelmatig worden ingebracht. We noemen in het kort de werkwijze en toepassing van de katheter. Voor meer specifieke informatie kunt u de brochures onderaan deze pagina downloaden.

Blaaskatheter

Als de urine niet goed afloopt, kan de uroloog een blaaskatheter aanleggen. Een blaaskatheter is een soepele, holle slang waardoor de urine uit de blaas kan lopen. De katheter blijft in de blaas zitten doordat er een ballonnetje wordt opgeblazen in de blaas. De katheter kan op twee manieren in de blaas worden geplaatst: via de plasbuis of via de onderbuik.

Verblijfskatheter: een katheter via de plasbuis

Een verblijfskatheter wordt ingebracht om de urine uit de blaas te laten aflopen. De uroloog of verpleegkundige brengt de katheter in via de plasbuis naar de blaas. Deze katheter wordt vaak kortdurend ingebracht tijdens een operatie.
De katheter kan gedurende een korte of langere tijd blijven zitten. Zolang u een verblijfskatheter heeft, kunt u niet gewoon plassen. De urine loopt weg door de katheter, zonder dat u het merkt. Met een verblijfskatheter kunt u bijna alles doen wat u gewend was.

De urine wordt opgevangen in een opvangzak. Overdag draagt u een beenzak, dit is een kleine zak waar een halve liter urine in kan worden opgevangen. De beenzak kunt u op uw boven- of onderbeen bevestigen met klittenband. ’s Nachts kunt u gebruik maken van een nachtzak waarin twee liter urine kan worden opgevangen.

Buikkatheter: een katheter via de onderbuik

Een buikkatheter wordt ingebracht om de urine uit de blaas te laten aflopen. De katheter wordt in de onderbuik geprikt, net boven het schaambeen. Het aanprikken van de blaas voelt vervelend, ondanks de verdoving.
De katheter kan gedurende een korte of langere tijd blijven zitten De urine loopt weg door de buikkatheter, zonder dat u het merkt. Met een buikkatheter kunt u bijna alles doen wat u gewend was

De urine wordt opgevangen in een opvangzak. Overdag draagt u een beenzak, dit is een kleine zak waar een halve liter urine in kan worden opgevangen. De beenzak kunt u op uw boven- of onderbeen bevestigen met klittenband. ’s Nachts kunt u gebruik maken van een nachtzak waarin twee liter urine kan worden opgevangen.

Zelf katheteriseren

Zelf katheteriseren is een techniek waarbij u zelf met behulp van een katheter uw blaas leegmaakt. Dit is nodig wanneer u niet in staat bent zelf te plassen. Of wanneer u de blaas niet volledig leeg plast. Een katheter is een dun slangetje dat u via uw plasbuis tot in uw blaas opschuift. Nadat u de urine heeft laten weglopen, bijvoorbeeld in het toilet, haalt u de katheter er weer uit. Zelf katheteriseren is niet moeilijk, bijna iedereen kan het leren. Wel vinden veel mensen het in het begin wat eng. Het is belangrijk dat u het katheteriseren goed uitvoert. Dat leert u op het verpleegkundig spreekuur.

JJ-katheter

Normaal gesproken stroomt de urine ongestoord vanaf de nier door de urineleider naar de blaas. Soms is dit geblokkeerd, bijvoorbeeld door een steen of een vernauwing. De uroloog kan dan een JJ-katheter inbrengen tussen de nier en de blaas, zodat de urine uit de nier rechtstreeks naar de blaas kan stromen.
De JJ-katheter is een inwendige katheter, met krullen aan beide einden. Door de krullen blijft de katheter goed op zijn plaats liggen. De uroloog brengt de JJ-katheter in de nier via een cystoscoop. Een cystoscoop is een instrument waarmee de uroloog via de plasbuis in de blaas kan kijken.

Nierkatheter (nefrostomiekatheter)

Normaal gesproken stroomt de urine ongestoord vanaf de nier door de urineleider naar de blaas. Soms is dit geblokkeerd, bijvoorbeeld door een steen of een vernauwing. De uroloog kan dan een nierkatheter inbrengen. Dit is een dun slangetje dat via de flank door de huid heen, in de nier wordt geprikt. De nierkatheter is aan de huid vastgehecht en met pleisters op de huid vastgeplakt, zodat de katheter er niet uit kan vallen. De urine loopt weg door de katheter zonder dat u het merkt. U zult wel altijd in meer of mindere mate rekening moeten houden met de nierkatheter.
De urine wordt opgevangen in een opvangzak. Overdag draagt u een beenzak, dit is een kleine zak waar een halve liter urine in kan worden opgevangen. De beenzak kunt u op uw boven- of onderbeen bevestigen met klittenband. ’s Nachts kunt u gebruik maken van een nachtzak waarin twee liter urine kan worden opgevangen.

Begeleiding en ondersteuning

Wanneer u een katheter heeft, krijgt u begeleiding van een verpleegkundige. Met al uw vragen of medische klachten kunt u bij haar terecht.  In sommige gevallen kan de huisarts of de thuiszorg u ook ondersteunen bij de zorg voor de katheter.

U kunt de website van het UMCG door uw PC laten voorlezen. Klik hiervoor op de knop rechts boven in het scherm.