Triakel is een uitgave van het UMCG. Het magazine wordt toegezonden aan huisartsen, specialisten en gezondheidszorginstellingen in de noordelijke regio en overige relaties. De artikelen uit Triakel kunt u hier downloaden als pdf-bestand.

Life Sciences

Triakel 1, 26 mei 2010

Levensfundament
Onderzoek naar ziekte en gezondheid begint bij de basis: een versimpeld model van de werkelijkheid. UMCG-onderzoekers leggen uit hoe eenvoudige plantjes en cellen inzicht kunnen geven in complexe processen.

What's in it for me?
De vraag hoe we gezond ouder kunnen worden, valt alleen maar te beantwoorden wanneer we heel veel weten over de ontwikkeling van de gezondheid van heel veel mensen. Maar hoe houden we hen gemotiveerd om tien, twintig of zelfs dertig jaar mee te doen aan een bevolkingsonderzoek?

Lange adem
De genezing van de chronische longziekten astma en COPD komt langzaam maar zeker dichterbij. Genetica en grootschalige bevolkingsonderzoeken gecombineerd met laboratoriumonderzoek moeten de antwoorden gaan geven. Een portret van een gedreven en gelauwerde arts-onderzoeker, Dirkje Postma.

Tussen wiskundigen en witte jassen
Het UMCG en de RUG kregen van de NWO vier miljoen euro om een onderzoekscentrum voor systeembiologie op te zetten. In het centrum zoeken medici, natuurwetenschappers en wiskundigen samen naar de basisprincipes van veroudering.

Nieuw weefsel
Regeneratieve geneeskunde is hot. Uit stamcellen wil men allerlei typen cellen maken om kapot weefsel te vervangen. Het UMCG werkt onder andere aan nieuwe kraakbeencellen en hartspiercellen.

Kurkdroog
Stamceltherapie komt steeds dichterbij. Het UMCG zet in op het repareren van speekselklieren.

Speurders
Het UMCG heeft een schat aan gegevens uit  grootschalige bevolkingsonderzoeken en door LifeLines worden dat er oneindig veel meer. Groningse bio-informatici weten uit die zee van data steeds nieuwe relevante kennis te vissen.

Diamantslijpen
Zelfs de beste talenten kunnen verzuipen als ze niet goed worden begeleid, menen Groningse topwetenschappers. “Geef jonge onderzoekers een stevige basis en heel veel ruimte.”

Roadblocks
“Pionier, behorende tot de absolute wereldtop.” Met die kwalificatie benoemde president van de Koninklijke Akademie voor Wetenschappen Robbert Dijkgraaf op 29 april medisch oncologe Liesbeth de Vries tot Akademiehoogleraar.

Medische technologie

Triakel 2, 27 oktober 2010

Healthy Ageing Week
Healthy Ageing is booming in Groningen, maar wat is het precies en hoe wordt daar aan gewerkt in de Noord-Nederlandse kennisinstellingen? Tijdens de Healthy Ageing Week van 27 tot en met  30 september kon het grote publiek zijn hart ophalen tijdens informatiesessies, lezingen en debatten, een kindermiddag en een bedrijvendag.

Verouderingsmechanismen
Peter Lansdorp (58) wordt de wetenschappelijk directeur van het nieuwe European Research Institute on the Biology of Ageing (ERIBA). Lansdorp was bij het slaan van de eerste paal van het ERIBA-complex en Triakel sprak met hem.

Uit het buitenland
Na de Engelstalige bachelor en de Saoedische studenten, krijgt het UMCG nu ook steeds meer buitenlandse co-assistenten. Dat is leuk, leerzaam en doet het goed in internationale rankings.

Dilemma's: de dokter in het doolhof tot de dood
Leven en dood. Als het er op aan komt, is dat het werkterrein van elke dokter. De compagnonscursus die het Wenckebachinstituut van het UMCG tweejaarlijks voor huisartsen en specialisten organiseert, had dit jaar als thema de dokter en de dood.

Fit blijven: sporten met een nieuw orgaan
Iedere getransplanteerde moet persoonlijke leefregels mee naar huis krijgen waarin niet alleen aandacht is medicijngebruik maar vooral ook voor voeding en beweging. Dat bleek tijdens een symposium over sport en transplantatie in het UMCG.

Open innovatie versnelt valorisatie
Om sneller tot wetenschappelijke doorbraken te komen is samenwerking een must. Maar kennis moet ook buiten de academie worden opgepakt. Groningen heeft goede faciliteiten om het ondernemerschap te stimuleren en vindingen naar de markt te brengen.

Intelligente protheses en trainingssystemen
Met het oog op de vergrijzing en de verwachte personeelskrapte is het van groot belang ouderen langer gezond en zelfstandig te houden. Vibrerende steunzolen, intelligente prothesen zoals zelfdenkende knieën, virtual reality-trainingsprogramma’s; technisch is er al heel veel mogelijk, maar de patiënt moet centraal blijven staan.

Chirurgenspel
Om eerlijk te zijn: droog oefenen is niet populair onder (aankomend) chirurgen, ook niet op de meest geavanceerde simulatoren. Serious gaming moet daarin verandering brengen. Het UMCG Wenckebachinstituut en Grendel Games ontwikkelden een prototype en het gezamenlijke spin-off bedrijf Cutting Edge gaat het op de markt brengen.

Pluggen in de bovenkaak
Als een kies in de bovenkaak wordt getrokken, kan een open verbinding tussen mondholte en neusbijholte ontstaan. Nu moet de patiënt de OK in om het gat te dichten. Straks krijgt hij een plug van PUR-schuim.

Speuren met licht
Het Bio-optical Imaging Center Groningen (BICG) maakt cellen en bacteriën zichtbaar met licht. In kweekbakjes, in proefdieren en ook al in patiënten. Deze brede topfaciliteit voor fundamenteel en klinisch onderzoek is uniek in Europa.

Dynamisch bewaren
Organen voor transplantatie komen steeds vaker van oudere mensen. De kwaliteit van hun organen is lang niet altijd optimaal. Machinale perfusie tijdens de periode buiten het lichaam voorkomt verdere achteruitgang. De Kidney Assist houdt de kwaliteit van donornieren op peil tussen uitname en transplantatie. De Liver Assist komt er aan.

Sterke botplaten
Torenhoge doktersrekeningen voor onverzekerde Indonesiërs. En gebrek aan botplaten bij grote rampen als een aardbeving. Nu nog worden dure inwendige spalken uit het buitenland ingevlogen om Indonesische gebroken armen en benen te zetten. Straks kunnen goede en betaalbare botplaten in ontwikkelingslanden zelf geproduceerd worden. 

Jong talent
Wat zijn de nieuwste ontwikkelingen in het UMCG-onderzoek en hoe sluit dat aan bij maatschappelijke vraagstukken wereldwijd? Waar staat het UMCG in de rankings, nationaal, binnen Europa en internationaal? Maar ook: hoe zorg je voor onderzoeksfinanciering nu geldstromen steeds meer opdrogen? Deze onderwerpen stonden op 21 oktober centraal tijdens de jaarlijkse dag voor UMCG-onderzoekers en anderen met een wetenschappelijke interesse. Drie jonge onderzoekstalenten, biologe Janine Kruit, cardioloog in opleiding Pim van der Harst en medisch bioloog Marcel van Vugt, kregen op de UMCG-dag de kans om te vertellen. 

Menselijke dokters
Zijn roman Huis van God sloeg in 1978 in als een bom. Nog altijd is het verhaal van de worsteling van Samuel Shems hoofdpersoon Roy Basch om zijn eerste jaar als arts-assistent te overleven zonder zijn menselijkheid te verliezen een bestseller. Maar is er sinds de jaren zeventig dan niets veranderd? Op uitnodiging van de afdeling Psychiatrie gaf Samuel Shem, pseudoniem van de Amerikaanse psychiater Stephen J. Bergman, een lezing voor arts-assistenten en opleiders. “Speak up!”, zei hij tegen het publiek dat aan zijn lippen hing.