Urologie

Op deze site van de afdeling Urologie van het UMCG vindt u informatie over de afdeling en het specialisme Urologie.

Wat is Urologie?

Urologie is een relatief jong specialisme (in 2008 is het 100 jarig lustrum gevierd) dat zich richt op het onderzoek en de behandeling van aandoeningen van de:

• nieren;
• urineleiders;
• blaas;
• plasbuis
• mannelijke voortplantingsorganen.

Sommige aandoeningen zijn aangeboren, bijvoorbeeld een niet ingedaalde teelbal en hypospadie. Andere ontstaan bij het ouder worden, zoals nierstenen, incontinentie en kwaadaardige aandoeningen van bijvoorbeeld de nieren, de blaas en de prostaat. Dit betekent dat de uroloog patiënten ziet van alle leeftijden en zowel mannen als vrouwen behandelt.

De meeste onderzoeken die nodig zijn om vast te stellen wat er aan de hand is doet de uroloog zelf. Hierbij speelt het functiecentrum van de afdeling een belangrijke rol. Alleen voor bepaalde röntgenonderzoeken is een afspraak bij de afdeling Radiologie nodig. De behandeling zal erg afhangen van de oorzaak van het probleem: urologen behandelen zowel met medicijnen als met fysiotherapie en in sommige gevallen zal de uroloog een operatie verrichten.

Subspecialismen en aandachtgebieden

Kwaadaardige tumoren van de urinewegen en geslachtsorganen komen veel voor. De bekendste is het prostaatcarcinoom (kanker van de voorstandersklier), dat met name bij de wat oudere man voorkomt. Maar ook gezwellen van de nieren, de urineleiders, de blaas en teelballen komen frequent voor. Gelukkig is het aantal behandelingsmogelijkheden de laatste jaren enorm toegenomen. Sommige tumoren kunnen met een kijkoperatie worden behandeld, terwijl andere een grotere chirurgische behandeling behoeven. Soms is een aanvullende behandeling met bestraling nodig of in geval van uitzaaiingen kan chemotherapie noodzakelijk zijn. Er vindt daarom intensief overleg plaats tussen uroloog en de radiotherapeut en medisch oncoloog.

Aangeboren afwijkingen zoals hypospadie, open blaas, reflux en subpelviene stenose worden door de kinderuroloog behandeld. Tegenwoordig komen bepaalde afwijkingen al tijdens de zwangerschap aan het licht en daarom is er wekelijks overleg tussen de verloskundigen, de kinderartsen en de kinderuroloog. Ook incontinentie voor urine en andere plasklachten vallen onder de zorg van de kinderurologie.

Problemen van de bekkenbodem en incontinentie voor urine zijn een veel voorkomend probleem. Zowel kinderen, mannen als vrouwen kunnen hier last van ondervinden. Bij deze problemen werkt de uroloog nauw samen met de gynaecoloog (zie bekkenbodemcentrum), en de fysiotherapeut. Een van de onderzoeken is het urodynamisch onderzoek (functieonderzoek van de blaas), soms is ook een endoscopisch onderzoek nodig.

Seksuele functiestoornissen en onvruchtbaarheid van de man vallen onder de andrologie. Voor de behandeling hiervan werken de urologen intensief samen met seksuologen, gynaecologen en fertiliteitsartsen. De meeste behandelingen zijn medicamenteus van aard, maar ook het inbrengen van een testisprothese of erectieprothese behoort tot de mogelijkheden.

De algemene urologie omvat onder meer urineweginfecties, plasklachten bij de ouder wordende man, ontsteking van de prostaat en bijvoorbeeld het steenlijden. Tegenwoordig zijn er veel onderzoeksmethoden en behandelingsmogelijkheden voor dit soort problemen. Veelal met medicijnen, maar soms toch ook operatief. Veel stenen kunnen met de niersteenvergruizer worden behandeld.

Minimaal invasieve urologie

Veel urologische problemen moeten operatief worden behandeld. Vaak kan dit kan met behulp van weinig ingrijpende operatietechnieken, zoals laparascopie (prostaatoperaties), endoscopie (nierstenen, blaastumoren) en cryochirurgie (bevriezing van prostaatcarcinoom). De urologen zijn al heel lang bekend met deze operatierechnieken en zijn daarin ook zeer bedreven.

Wat kunt u verwachten

Veelal komt u via uw huisarts op onze polikliniek terecht. Op deze website geven we u een beeld van het proces dat u gaat doorlopen, zodat u precies weet wat u te wachten staat en wat we eventueel van u verwachten voordat u bij ons komt.

Vragen, op- en aanmerkingen

Als u vragen heeft, kunt u altijd contact met ons opnemen. Ook als u op- of aanmerkingen heeft (op deze site, of over de manier waarop u bent geholpen), dan kunt u via de contact-knop contact met ons opnemen.

Een spoedig herstel gewenst

Het is nooit leuk om in het ziekenhuis te moeten komen omdat u gezondheidsklachten heeft. Wij proberen daarom de onaangename aspecten zoveel mogelijk weg te nemen.      
      
Ik wens u in ieder geval een spoedig herstel.       
      
prof. J. Zwartendijk,       
hoofd afdeling Urologie a.i.