Keel-, Neus- en Oorheelkunde (KNO) is het specialisme dat zich bezighoudt met aandoeningen en ziekten van keel, neus en oren. Minder bekend is dat het specialisme zich ook bezighoudt met aandoeningen van de hals- en speekselklieren, afwijkingen in de slokdarm, duizeligheidsklachten en evenwichtsstoornissen, allergieën van de bovenste luchtwegen en communicatieve stoornissen. Artsen die zich gespecialiseerd hebben in de keel-, neus- en oorheelkunde worden KNO-artsen genoemd. Omdat het werkterrein van de KNO-arts breder is dan de naam van het specialisme doet vermoeden, wordt ook wel van KNO-heelkunde en heelkunde van het hoofd-halsgebied gesproken.
Organisatie
De afdeling KNO van het UMCG heeft een eigen polikliniek (Fonteinstraat 1). Hier vinden de meeste onderzoeken en een aantal behandelingen plaats. De afdeling beschikt over een eigen verpleegafdeling (A1), waar dertig KNO-patiënten opgenomen kunnen worden. In het Beatrix Kinderziekenhuis zijn ook vier bedden voor KNO-patiënten beschikbaar.
De KNO-arts doet het medisch onderzoek van het hoofd-halsgebied. Sommige aanvullende onderzoeken, zoals evenwichts-, gehoor-, stem- en taalonderzoek, worden door paramedisch personeel verricht. Bijvoorbeeld door leden van het Communicatieve Stoornissen KNO-team (CSK-team). Dit team bestaat naast een KNO-arts uit een audioloog, een orthopedagoog, een spraakpatholoog en een coördinator. Het team wordt ondersteund door een logopedist en een akoepedist.
Topklinische en topreferente zorg
Het UMCG is een universitair medisch centrum. Specialistische zorg voor patiënten die zeldzame, moeilijk te diagnosticeren en/of moeilijk te behandelen aandoeningen hebben, behoort tot de kerntaken van het UMCG. De afdeling KNO van het UMCG heeft als speciale aandachtsgebieden gehoor-, stem- en taalstoornissen. De afdeling plaatst cochleaire implantaten. Met een cochleair implantaat kunnen sommige dove mensen weer geluiden waarnemen. Voor sommige patiënten is dit de eerste kennismaking met geluiden en klanken. Dit heeft dan vaak een enorme impact op het dagelijks leven. Voor de begeleiding van deze patiënten werkt de afdeling samen met het doveninstituut van de Koninklijke Kentalis in Haren.
Andere speciale aandachtsgebieden van de afdeling zijn de hoofd-halsoncologie en de schedelbasisaandoeningen. Hiervoor zijn speciale multidisciplinaire werkgroepen binnen het UMCG. Dit zijn werkgroepen waarin verschillende specialismen met elkaar samenwerken. Behalve werkgroepen voor hoofd-halsoncologie en schedelbasisaandoeningen, zijn er de schisiswerkgroep en de werkgroep klinische genetica.
Wetenschappelijk onderzoek & onderwijs
Het wetenschappelijk onderzoek op de afdeling KNO van het UMCG heeft betrekking op Communicatieve Systemen. Daarbinnen zijn twee deelgebieden te onderscheiden: Horen en Spreken. Het onderzoek van de afdeling KNO-heelkunde is ondergebracht in het onderzoeksinstituut Neurozintuigsystemen van het Universitair Medisch Centrum Groningen en is onderdeel van de onderzoeksschool BCN (School of Behavioral and Cognitive Neurosciences).
De medewerkers van de afdeling KNO leveren een bijdrage aan het onderwijs en de klinische vorming van studenten Geneeskunde, Verpleegkunde en Logopedie. Ook verzorgen zij de opleiding tot KNO-arts en bieden ze huisartsen in opleiding de mogelijkheid om stage te lopen. De afdeling organiseert bovendien refereeravonden en interne bij- en nascholingsactiviteiten.
Feiten en cijfers
In 2005 bezochten 6.552 mensen de KNO-polikliniek voor de eerste keer. In totaal werden er 25.700 patiënten gezien. Verder werden 1288 mensen in dagbehandeling geholpen en 3.859 mensen werden in het operatiecentrum behandeld. Op de verpleegafdeling van KNO werden in totaal 1.604 mensen opgenomen.